Tủ buffet là chiếc tủ thấp đặt trong phòng ăn, vừa để cất những thứ phục vụ bữa ăn mà không cần nằm trong bếp (bát đĩa đãi khách, khăn ăn, đồ điện nhỏ, ly cốc), vừa làm mặt bày tạm khi dọn cơm, nhất là lúc đông người. Nhà có tủ buffet đúng cỡ thì bàn ăn không còn phải gánh vai trò kệ chứa đồ, và bữa cơm dọn ra, dọn vào nhanh hơn hẳn.
Tủ buffet chỉ đáng mua khi phòng ăn đủ khoảng lùi phía sau ghế, khi bếp thiếu chỗ cất đồ ít dùng, hoặc khi nhà hay có khách. Bài này đi qua các con số tham khảo về cao, sâu, dài, những vị trí đặt hợp với căn hộ và nhà ống, cách chia ngăn theo đồ thật của gia đình, chọn mặt tủ chịu nồi nóng, và những điểm phải kiểm khi nhận tủ.
Tủ buffet khác tủ bếp và kệ tivi ở chỗ nào
Nhìn qua, tủ buffet trông giống một chiếc tủ bếp dưới đứng riêng hoặc một kệ tivi cao hơn bình thường. Khác biệt nằm ở việc nó phục vụ: tủ bếp dưới phục vụ việc nấu, chứa nồi chảo, gia vị, thùng rác, và thường gắn với chậu rửa, bếp nấu; tủ buffet phục vụ việc ăn và tiếp khách, chứa những thứ dùng ở bàn chứ không dùng ở bếp. Vì vậy chiều cao của nó không bắt buộc theo mặt bếp, chiều sâu thường nông hơn, và mặt trên được coi như một mặt bàn phụ.
Với kệ tivi, tủ buffet khác ở chiều cao và cách dùng mặt trên. Kệ tivi thường thấp để màn hình nằm ngang tầm mắt người ngồi sofa; tủ buffet cao gần bằng hoặc nhỉnh hơn bàn ăn, để người đứng đặt nồi, khay, đĩa mà không phải cúi. Mặt kệ tivi chủ yếu để thiết bị và vài món trang trí, còn mặt tủ buffet phải chịu được nồi canh nóng, bình nước đổ, khay đồ ăn có dầu.
Hiểu đúng như vậy sẽ tránh được hai lỗi hay gặp: mua một chiếc kệ tivi thấp đặt trong phòng ăn rồi phải cúi gập người mỗi lần bày đồ, hoặc đóng một dãy tủ bếp kéo dài ra phòng ăn, sâu tới 60 cm, chiếm mất lối đi sau lưng ghế. Tủ buffet có thể đóng liền với tủ bếp, nhưng nên coi nó là một món đồ phòng ăn với kích thước riêng.
Nhà nào cần tủ buffet, nhà nào nên bỏ qua
Không phải phòng ăn nào cũng cần thêm một chiếc tủ. Bảng dưới gợi ý theo vài tình huống thường gặp ở nhà Việt:
| Tình huống | Có nên dùng tủ buffet | Lý do |
|---|---|---|
| Căn hộ hai, ba phòng ngủ, bếp một dãy ngắn, hay có khách cuối tuần | Nên | Bếp không đủ chỗ cất bát đĩa đãi khách, ly cốc; mặt tủ đỡ cho bàn ăn lúc dọn cơm |
| Nhà ống có phòng ăn ở giữa, tường dọc dài | Nên, loại nông | Tường dọc là chỗ đặt tủ tự nhiên, miễn giữ đủ lối đi xuyên nhà |
| Phòng ăn liền bếp, lối sau ghế dưới khoảng 80 cm | Không nên | Thêm tủ là ghế không kéo ra được, người đi qua phải lách |
| Bếp đã có tủ cao, tủ kho đủ chỗ | Thường không cần | Thêm tủ chỉ đẻ thêm chỗ chứa đồ thừa |
| Nhà hay ăn ngồi bệt trên chiếu | Cân nhắc loại thấp | Cần chỗ cất mâm, bát, đệm ngồi hơn là mặt bày đứng |
| Nhà hay tổ chức giỗ, Tết, họp mặt đông người | Rất nên | Mặt tủ thành trạm chia thức ăn, ngăn tủ cất bộ đồ ăn dùng vài lần mỗi năm |
Điểm quyết định thường không phải diện tích phòng mà là khoảng trống sau lưng ghế. Nếu khoảng từ mép bàn tới tường đã sát, đừng cố nhét thêm tủ vào bức tường đó; hãy tìm bức tường khác, hoặc chấp nhận một kệ treo nông thay vì tủ đứng.
Kích thước tham khảo: cao, sâu, dài và khoảng lùi
Các con số dưới đây là mức thường gặp để bạn đối chiếu, không phải chuẩn bắt buộc. Đo phòng nhà mình, đo bàn ăn và chiều cao người dùng chính trước khi chốt.
- Chiều cao: thường khoảng 75–90 cm. Ngang hoặc cao hơn bàn ăn một chút là dễ dùng nhất khi bày đồ đứng; nhà có người cao có thể lên tới khoảng 95 cm. Thấp dưới 70 cm thì mặt tủ dùng như kệ trang trí nhiều hơn mặt bày.
- Chiều sâu: phổ biến khoảng 40–50 cm. Đĩa ăn lớn, khay bưng và nồi canh nằm gọn trong chiều sâu này. Sâu hơn 50 cm thì đồ trong cùng khó lấy, lại ăn vào lối đi; nông khoảng 30–35 cm dùng được cho phòng hẹp nếu chỉ cất ly cốc, khăn, đĩa nhỏ.
- Chiều dài: thường bằng khoảng hai phần ba tới gần bằng chiều dài bàn ăn trông cân đối nhất. Bàn dài khoảng 1,6 m đi với tủ khoảng 1,2–1,6 m; tủ dài hơn hẳn bàn sẽ trông như một bức tường tủ.
- Khoảng lùi sau ghế: từ mép bàn ăn tới mặt tủ nên còn khoảng 90 cm trở lên nếu phía đó có người ngồi và người khác cần đi qua; khoảng 75–80 cm là mức tối thiểu để kéo ghế ra ngồi mà không có ai đi sau lưng.
- Chân tủ hay sát sàn: tủ có chân cao khoảng 10–15 cm trông nhẹ hơn và dễ lau gầm; tủ sát sàn chứa được nhiều hơn và không có chỗ cho bụi lọt vào, nhưng chân đế cần chống ẩm nếu sàn hay lau ướt.
Trước khi mua, dán băng dính giấy lên sàn theo đúng kích thước tủ định chọn, rồi kéo ghế ra ngồi, bưng một khay đi ngang qua. Hai lượt thử như vậy cho biết nhiều hơn mọi bản vẽ.
Đặt tủ ở đâu trong phòng ăn
Dọc bức tường dài, song song với bàn. Đây là vị trí phổ biến nhất. Người ngồi phía đó quay ra là chạm tủ, nên lối sau ghế phải đủ rộng như phần trên. Nếu bàn đặt sát tường một phía để tiết kiệm chỗ, hãy đặt tủ ở bức tường đầu bàn chứ không phải phía dọc.
Giữa bếp và bàn ăn. Tủ đứng ở khoảng chuyển tiếp thành mặt trung gian: đồ ăn từ bếp đặt lên tủ rồi mới chia ra bàn, bát bẩn gom về tủ rồi mới mang vào chậu. Vị trí này đặc biệt hợp với nhà có bếp ở phía sau, phòng ăn ở giữa.
Làm vách ngăn thấp giữa phòng khách và phòng ăn. Một chiếc tủ buffet hai mặt, lưng tủ được hoàn thiện đẹp, có thể chia hai khu mà vẫn giữ tầm nhìn xuyên suốt. Cần neo chân xuống sàn hoặc chọn tủ có đế rộng, vì tủ đứng giữa phòng không có tường để bắt vít chống lật.
Dưới cửa sổ. Tận dụng được bức tường không treo gì, nhưng phải tính nắng chiếu thẳng làm phai mặt gỗ, rèm vướng mặt tủ và độ cao bậu cửa. Bậu thấp hơn mặt tủ thì không đặt được.
Tránh ngay cạnh cửa ra vào phòng hoặc lối lên cầu thang. Cánh tủ mở ra va vào người đi qua, và tủ ở chỗ đông người qua lại là chỗ dễ bị va mạnh nhất, nguy cơ lật cao hơn.
Chia ngăn theo đồ thật của gia đình
Cách chắc chắn nhất là gom hết những thứ định cất vào tủ ra sàn, chia thành nhóm, rồi mới chọn cấu tạo ngăn. Thường gặp nhất là các nhóm sau:
- Bát đĩa, ly cốc dùng khi có khách: ngăn cánh mở có đợt kệ chỉnh được độ cao; đĩa lớn xếp đứng trong giá cài sẽ dễ lấy hơn xếp chồng. Ly chân cao cần đợt cao khoảng 25–30 cm.
- Khăn ăn, khăn trải bàn, tấm lót: ngăn kéo nông, gấp thẳng thành chồng; đây là món hay bị nhét vào túi ni lông rồi quên.
- Dao, thìa, đũa, muôi dành cho khách: ngăn kéo nông có khay chia, đặt ở tầng trên cùng để lấy khi đang đứng bày.
- Đồ điện nhỏ dùng tại bàn: bếp lẩu, nồi nướng điện, bình đun. Ngăn cánh lớn ở tầng dưới, kèm một ổ cắm ở gần mặt tủ để cắm ngay khi dùng.
- Đồ khô dùng cho bữa: trà, đường, hộp bánh tiếp khách; tránh ngăn nằm ngay trên nguồn nhiệt hay chỗ nắng chiếu vào.
- Đồ dùng vài lần mỗi năm: mâm lớn, bộ bát đĩa ngày lễ, khay quả; tầng dưới cùng, phía trong.
Ngăn kéo tiện hơn cánh mở cho đồ nhỏ, vì kéo ra là thấy hết; cánh mở có đợt kệ hợp với đồ cao và đồ cồng kềnh. Một tủ dài khoảng 1,5 m thường chia được hai phần cánh, một cột ba ngăn kéo là vừa cho nhà bốn, năm người.
Mặt tủ: chịu nồi nóng, nước và dầu mỡ
Mặt tủ buffet bị dùng mạnh hơn người ta nghĩ: nồi canh vừa nhắc khỏi bếp, bình nước đá đọng hơi, khay đồ chiên còn dầu. So sánh nhanh các loại mặt hay gặp:
| Mặt tủ | Chịu nhiệt và nước | Cần lưu ý |
|---|---|---|
| Gỗ tự nhiên phủ dầu hoặc sơn | Trung bình | Phải lót khi đặt nồi nóng, lau ngay vết nước kẻo để lại quầng trắng |
| Ván phủ melamine hoặc laminate | Khá với nước, kém với nhiệt trực tiếp | Cạnh dán dễ bong nếu nước đọng lâu ở mép |
| Đá nhân tạo, đá tự nhiên | Tốt | Nặng, cần thùng tủ đủ cứng; đá tự nhiên có loại thấm dầu, nên hỏi về lớp chống thấm |
| Kính cường lực đặt trên mặt gỗ | Khá | Dễ thấy vết tay, vết nước; phải kê đệm để kính không trượt |
| Tấm gốm sứ khổ lớn | Tốt | Cạnh giòn, cần nẹp hoặc vát cạnh cẩn thận |
Dù mặt nào, vẫn nên có thói quen dùng miếng lót nồi và khay. Nếu định đặt bếp lẩu hay nồi nướng điện trực tiếp trên tủ thì chọn mặt đá hoặc gốm, và có ổ cắm sát mặt tủ chứ không kéo dây qua lối đi. Thông tin chi tiết hơn về từng loại vật liệu nằm ở danh mục vật liệu nội thất của trang.
Kiểm tủ trước khi nhận và chống lật
Tủ buffet là món đồ nặng lại nằm ở nơi có trẻ nhỏ chạy quanh trong bữa ăn, nên các bước kiểm dưới đây đáng làm kỹ:
- Mở hết cánh và kéo hết ngăn: cánh không cọ nhau, ngăn kéo ra vào êm, kéo hết cỡ không rơi khỏi ray.
- Ấn mạnh vào góc mặt tủ: tủ không rung lắc, không kêu ở mối ghép; tủ chân cao càng phải thử kỹ.
- Nhìn mép cạnh dán và mặt sau tủ: không hở keo, không phồng ở mép dưới gần sàn.
- Đặt tủ đúng vị trí, chỉnh chân cho cân, rồi bắt chống lật vào tường bằng phụ kiện kèm theo hoặc dây neo, nhất là tủ cao trên khoảng 80 cm hay nhà có trẻ nhỏ.
- Không để đồ nặng trên mặt tủ ở mép ngoài, không để trẻ trèo lên ngăn kéo; xếp đồ nặng xuống tầng dưới để hạ trọng tâm.
Tường thạch cao không giữ được vít chống lật thông thường, cần loại tắc kê chuyên cho tường rỗng hoặc bắt vào khung xương. Nếu không chắc tường nhà mình là loại gì, hỏi thợ lắp trước khi khoan.
Câu hỏi thường gặp
Tủ buffet có thay được tủ bếp trên khi bếp quá chật không?
Thay được một phần. Những thứ dùng ở bàn như bát đĩa, ly cốc, khăn, đồ điện nhỏ có thể chuyển hết ra tủ buffet, giải phóng cho tủ bếp chứa đồ nấu. Nhưng gia vị, nồi chảo dùng mỗi bữa vẫn nên ở trong bếp, không nên bắt người nấu đi ra phòng ăn mỗi lần lấy.
Có nên đặt tivi trên tủ buffet trong phòng ăn không?
Có thể, nhưng tủ buffet cao hơn kệ tivi nên màn hình sẽ ở trên tầm mắt người ngồi sofa, nhìn lâu mỏi cổ. Nếu phòng ăn kiêm phòng khách, nên chọn hẳn kệ tivi thấp cho màn hình và một tủ buffet riêng, hoặc treo tivi lên tường ở độ cao hợp với chỗ ngồi xem nhiều nhất.
Tủ buffet bằng ván có dùng bền trong phòng ăn không?
Bền nếu chọn ván chịu ẩm, cạnh dán kín và mặt tủ được bảo vệ khỏi nước đọng. Điểm yếu thường là mép dưới sát sàn khi lau nhà ướt và mép mặt tủ khi bình nước đọng hơi. Lau khô ngay và có chân tủ cách sàn là cách giữ bền đơn giản nhất.
Mặt tủ buffet có nên cao hơn bàn ăn không?
Cao hơn một chút thường dễ dùng hơn vì người bày đồ đứng, không ngồi. Ngang bàn ăn thì trông liền mạch và có thể dùng như phần nối dài của bàn khi đông người. Thấp hơn bàn nhiều thì bày đồ phải cúi, chỉ hợp khi tủ chủ yếu để trưng bày.
Phòng ăn nhỏ không đặt nổi tủ thì cất đồ đãi khách ở đâu?
Có thể dùng kệ treo tường nông khoảng 25–30 cm cho ly cốc và đĩa nhỏ, xe đẩy nhiều tầng có bánh xe để kéo ra khi có khách, hoặc tầng cao nhất của tủ bếp trên cho đồ dùng vài lần mỗi năm. Điều cần tránh là để thành chồng trên bàn ăn.
Có cần ổ cắm riêng cạnh tủ buffet không?
Rất nên nếu nhà hay ăn lẩu, nướng hoặc để bình đun nước trên tủ. Ổ đặt ngay trên mặt tủ hoặc ở mặt tường phía sau, cao hơn mặt tủ một chút, giúp không phải kéo dây ổ nối dài qua lối đi. Việc đi dây mới nên để thợ điện có nghề làm.