Một chiếc tủ quần áo mua sẵn dùng bền khi thùng tủ đứng vuông, hậu tủ đủ dày và được bắt chắc, cánh tủ treo trên bản lề có giảm chấn chỉnh được ba chiều, ray ngăn kéo là ray kim loại, chân tủ không ngậm nước, và tủ được neo vào tường. Phần lớn lỗi của tủ sau một hai năm, như cánh xệ, cánh lệch, ngăn kéo kẹt, tủ nghiêng, đều có thể nhận ra sớm nếu biết nhìn vào những điểm này.
Bài này dành cho tủ rời mua sẵn tại cửa hàng hoặc online, thường giao dạng tháo rời và lắp tại nhà. Chuyện nên chọn tủ âm tường hay tủ rời, kích thước tủ theo phòng ngủ đã có ở chuyên mục phòng ngủ. Ở đây tập trung vào cách kiểm chất lượng và lắp đúng. Các con số là mức tham khảo thường gặp.
Thùng tủ: vật liệu, độ dày và độ vuông
Thùng tủ gồm hai vách bên, nóc, đáy, các đợt ngang và hậu tủ. Tủ mua sẵn phổ biến làm bằng ván công nghiệp: MFC (ván dăm phủ melamine), MDF hoặc HDF phủ bề mặt, đôi khi plywood. Không có loại ván nào tự nó là tốt hay xấu; điều quan trọng là độ dày vách chịu lực, lõi có chống ẩm hay không và cạnh ván được dán kín. Vách bên mỏng sẽ phình ra khi treo nhiều quần áo trên thanh treo dài; ván lõi thường ở phòng ngủ tầng trệt hay bị nồm sẽ phồng từ chân lên.
Ở cửa hàng, hãy mở cánh, nhìn vào cạnh trước của vách và đợt: lớp nẹp cạnh phải dán liền, không hở, không bong ở góc. Cạnh ván để hở, nhất là cạnh dưới đáy và mặt sau, là chỗ hơi ẩm vào lõi đầu tiên. Hỏi cạnh nào được dán, vì nhiều tủ chỉ dán cạnh nhìn thấy, bỏ trống cạnh khuất.
Độ vuông của thùng tủ quyết định cánh có khép đều không. Khi tủ đã lắp, đo hai đường chéo mặt trước thùng tủ: bằng nhau thì thùng vuông. Thùng lệch vài milimét thôi là cánh trái cánh phải đã chênh nhau ở mép trên, khe giữa hai cánh hình chữ V. Nền nhà không phẳng cũng gây ra hiện tượng này, nên tủ tốt có chân tăng chỉnh hoặc phải kê chêm cho thẳng.
Hậu tủ và đợt: hai chỗ bị cắt giảm nhiều nhất
Hậu tủ không chỉ để che. Hậu tủ bắt chặt vào bốn cạnh thùng có tác dụng giữ thùng không bị xô thành hình bình hành. Hậu tủ là một tấm ván mỏng chỉ đóng vài cây đinh nhỏ thì thùng tủ dễ xô lệch khi kéo dịch tủ. Hậu tủ âm vào rãnh của vách hoặc bắt vít dày đặc vào cạnh là dấu hiệu làm cẩn thận.
Khoảng hở giữa hậu tủ và tường. Tủ đặt sát tường ngoài hay tường nhà vệ sinh dễ bị ẩm lây sang. Để hở vài phân sau hậu tủ cho không khí lưu thông, và kiểm hậu tủ có được phủ bề mặt chống ẩm không.
Đợt ngang và độ võng. Đợt dài, mỏng, chất đầy chăn và sách sẽ võng dần. Đợt quá dài nên có vách đỡ giữa hoặc thanh nẹp dưới. Ấn tay xuống giữa đợt ở cửa hàng, thấy rung nhún là đợt sẽ võng khi chất đồ thật.
Chốt đợt. Đợt di động đặt trên chốt kim loại chắc hơn chốt nhựa. Hàng lỗ chốt dày cho phép đổi chiều cao đợt theo nhu cầu, rất tiện khi trẻ lớn dần hay khi chuyển mùa.
Thanh treo áo. Thanh treo kim loại dày, bắt vào vách bằng bát đỡ có vít, ít võng hơn thanh mỏng gác trên hai lỗ khoan. Thanh dài nên có điểm đỡ giữa. Chiều sâu thùng tủ cần đủ để móc áo không chạm cánh, thường khoảng 55–60 cm (tham khảo).
Cánh mở hay cánh lùa: kiểm khác nhau
Hai kiểu cánh có cơ cấu khác nhau nên chỗ cần kiểm cũng khác nhau:
| Hạng mục | Cánh mở bản lề | Cánh lùa |
|---|---|---|
| Phụ kiện chính | Bản lề, thường là bản lề bật có giảm chấn | Ray trên, ray dưới, bánh xe |
| Hỏng hay gặp | Cánh xệ, mép cánh chạm nhau, bản lề bật khỏi vách | Bánh xe mòn, cánh trật ray, kẹt khi có bụi |
| Kiểm tại cửa hàng | Mở đóng nhiều lần, cánh khép êm, không va nhau; hỏi bản lề chỉnh được mấy chiều | Lùa cánh bằng một ngón tay, trượt đều không giật; nhấc thử cánh xem có dễ trật ray |
| Diện tích phòng cần | Cần khoảng trống trước tủ để mở cánh | Không cần khoảng mở cánh, hợp phòng hẹp |
| Tiếp cận bên trong | Mở được toàn bộ tủ một lúc | Mỗi lần chỉ thấy một nửa hoặc hai phần ba tủ |
| Cánh cao, nặng | Cánh cao trên khoảng 2 m nên có ba bản lề trở lên | Cánh lùa lớn cần ray và bánh xe chịu tải tương ứng |
Phòng ngủ nhỏ kê giường cách tủ chỉ một lối đi hẹp thì cánh lùa thường dễ sống hơn. Phòng đủ rộng, người dùng muốn nhìn toàn bộ quần áo một lúc thì cánh mở thuận tiện hơn.
Bản lề và ray: phụ kiện quyết định cảm giác dùng mỗi ngày
Cánh tủ được mở đóng hàng nghìn lần mỗi năm, nên bản lề là bộ phận làm việc nhiều nhất. Bản lề bật loại tốt có giảm chấn để cánh khép êm không đập, và chỉnh được ba chiều: lên xuống, trái phải, ra vào. Ba vít chỉnh này cho phép thợ hoặc chính bạn cân lại cánh khi tủ hơi lệch, thay vì phải tháo cả cánh. Hỏi số lượng bản lề trên mỗi cánh: cánh cao, cánh có gương thường cần nhiều bản lề hơn để không xệ.
Ngăn kéo nên dùng ray kim loại có bi, loại ray kéo ra hết hoặc kéo ra ba phần tư. Kéo ngăn kéo ở cửa hàng: ray tốt chạy êm, không lắc ngang khi kéo ra hết, có thể có giảm chấn đóng êm. Ray nhựa hoặc ngăn kéo trượt trên rãnh gỗ dễ kẹt khi ẩm và mòn nhanh. Đáy ngăn kéo nên là ván đủ dày, âm vào rãnh của bốn thành; đáy ván mỏng đóng ghim từ dưới lên sẽ võng và bung khi chất đồ nặng.
Tay nắm hay núm cũng đáng kiểm: bắt bằng vít xuyên từ trong ra và có long đền thì chắc hơn loại dán. Tủ có cánh nhấn mở không tay nắm trông gọn nhưng mặt cánh màu sáng sẽ hiện dấu tay theo thời gian.
Chia lòng tủ theo đồ của nhà mình, không theo mẫu có sẵn
Tủ mua sẵn thường chia lòng theo một kiểu chung: một khoang treo dài, một khoang treo ngắn có ngăn kéo, vài đợt. Trước khi chọn, hãy kiểm kê quần áo của người sẽ dùng tủ: bao nhiêu đồ cần treo dài như váy, áo dài, áo khoác; bao nhiêu đồ treo ngắn như sơ mi, quần gấp đôi; bao nhiêu đồ gấp như áo phông, đồ ngủ; và chỗ cho chăn đệm, vali. Một người làm văn phòng hay mặc sơ mi cần nhiều thanh treo ngắn hai tầng; một gia đình có trẻ nhỏ lại cần nhiều ngăn kéo và đợt thấp cho trẻ tự lấy đồ.
Những con số tham khảo hay được dùng: khoang treo dài cần chiều cao thông thủy khoảng 140–160 cm, khoang treo ngắn khoảng 90–110 cm, nên hai thanh treo ngắn chồng nhau cần thùng tủ cao trên 2 m. Đợt để đồ gấp nên cách nhau khoảng 30–35 cm; cao hơn thì đồ chồng lên dễ đổ, thấp hơn thì khó rút. Đợt nóc cao trên tầm với nên dành cho đồ dùng theo mùa.
Nhiều tủ mua sẵn có lỗ chốt đợt và thanh treo tháo dời được, cho phép chia lại sau khi mua. Hỏi người bán có bán thêm đợt, ngăn kéo, thanh treo rời không. Tủ có thể chia lại theo đồ của nhà bạn sẽ dùng lâu hơn tủ có lòng cố định đẹp nhưng không hợp.
Lắp tủ và neo chống lật: phần không được bỏ qua
Tủ quần áo cao, nặng phía trên khi chất chăn đệm ở đợt nóc, và có thể đổ về phía trước khi trẻ trèo lên ngăn kéo hoặc khi mở nhiều ngăn kéo cùng lúc. Các bước lắp đặt nên đi theo thứ tự:
- Kiểm nền trước khi dựng tủ: dùng thước thuỷ hoặc ứng dụng đo độ nghiêng; nền chênh thì chỉnh chân tăng hoặc kê chêm cứng, không kê bằng giấy, bìa.
- Lắp thùng, đo hai đường chéo trước khi bắt hậu tủ cố định; chỉnh cho bằng rồi mới bắt hết vít hậu.
- Neo tủ vào tường bằng bộ chống lật đi kèm hoặc ke sắt, bắt vào tường gạch, bê tông bằng tắc kê phù hợp; với tường thạch cao phải bắt vào khung xương. Nhiều tủ bán ra có sẵn bộ neo, đừng để thợ bỏ lại trong túi phụ kiện.
- Lắp cánh và cân chỉnh bản lề để khe giữa các cánh đều, mép trên thẳng hàng.
- Thử ngăn kéo khi đã có đồ, không chỉ khi rỗng; ngăn kéo chạy tốt khi rỗng có thể kẹt khi chất quần áo.
- Dặn trẻ không trèo lên ngăn kéo, đợt tủ; với trẻ nhỏ có thể lắp khoá ngăn kéo an toàn.
Neo tủ là việc mất mười lăm phút nhưng ngăn được một loại tai nạn đồ đạc đã được nhiều cơ quan an toàn tiêu dùng trên thế giới cảnh báo nhiều lần. Nếu không tự khoan được, hãy yêu cầu thợ lắp làm ngay hôm giao hàng, và hỏi chủ nhà trước nếu đang ở nhà thuê.
Mùi, ẩm và quần áo: chi tiết của khí hậu nhà Việt
Tủ mới bằng ván công nghiệp thường có mùi của keo và lớp phủ trong vài ngày đầu. Mở cánh, để phòng thông gió, chưa xếp quần áo vào ngay. Ván có công bố mức phát thải formaldehyde thấp theo các tiêu chuẩn như E1, E0 hay CARB (theo công bố của nhà sản xuất) giúp giảm vấn đề này; hỏi người bán ván dùng cho tủ đạt mức nào và có giấy tờ không.
Mùa nồm, tủ đóng kín cả ngày dễ có mùi ẩm, quần áo lâu ngày có đốm mốc. Chọn tủ có khe thoáng ở chân hoặc nóc, không để tủ sát tường ẩm, và mở tủ vào những ngày trời hanh. Gói hút ẩm đặt trong tủ giúp được phần nào nhưng cần thay định kỳ. Chân tủ là chỗ ngậm nước khi lau nhà; chân nhựa hoặc chân kim loại nâng đáy tủ lên khỏi sàn vài phân tốt hơn đáy tủ đặt sát sàn.
Tủ đặt trong phòng có cửa sổ hướng tây, nắng chiếu thẳng vào mặt cánh, có thể bạc màu lớp phủ không đều giữa phần nắng và phần khuất. Nếu không tránh được vị trí này, chọn bề mặt có màu gần với tông gỗ trung tính hoặc trắng, vốn ít lộ chênh màu hơn các màu đậm.
Câu hỏi thường gặp
Tủ quần áo ván MFC có bền bằng tủ MDF không?
Mỗi loại có ưu thế riêng. MFC giữ vít tốt nếu ván đủ dày và tỷ trọng cao, bề mặt melamine chịu xước khá. MDF mặt phẳng mịn, dễ sơn và tạo hình cánh. Với tủ quần áo, điều quan trọng hơn là độ dày vách, lõi chống ẩm cho phòng hay nồm, và cạnh ván được dán kín.
Cánh tủ bị xệ thì tự chỉnh được không?
Với bản lề bật chỉnh ba chiều, bạn có thể dùng tua vít chỉnh vít lên xuống và trái phải để cân lại cánh. Chỉnh từng chút, đóng cánh kiểm tra sau mỗi lần. Nếu vít bản lề đã toét lỗ trong vách ván, cần nhồi keo và chốt gỗ hoặc dời bản lề, việc này nên nhờ thợ.
Có bắt buộc phải neo tủ vào tường không?
Với tủ cao, tủ có ngăn kéo và nhà có trẻ nhỏ, nên coi việc neo tủ là bắt buộc. Tủ thấp, nặng chân, không có ngăn kéo thì rủi ro thấp hơn nhưng neo vẫn an toàn hơn. Nhà thuê không được khoan thì nên chọn tủ thấp, đặt đồ nặng ở dưới.
Tủ cánh gương có nên mua cho phòng ngủ nhỏ?
Cánh gương làm phòng nhỏ có cảm giác rộng và tiết kiệm chỗ treo gương riêng. Đổi lại, cánh nặng hơn nên cần bản lề hoặc ray tốt hơn, gương nên có lớp phim an toàn ở mặt sau để không văng mảnh khi vỡ. Một số người không thích gương đối diện giường vì ánh sáng phản chiếu ban đêm.
Tủ quần áo mua online lắp ráp có khó không?
Tủ dạng tháo rời thường có hướng dẫn từng bước và đủ phụ kiện, nhưng tủ cao cần hai người dựng và thời gian vài giờ. Khó nhất là cân cánh và neo tường. Nếu không quen dụng cụ, nên dùng dịch vụ lắp của người bán và kiểm theo danh sách trước khi ký nhận.
Làm sao biết tủ có đủ sâu để treo áo khoác?
Đo áo khoác dày nhất của nhà trên móc treo, từ đầu vai bên này tới bên kia, rồi cộng thêm vài phân để cánh đóng không ép áo. Đa số áo người lớn cần lòng tủ khoảng 55 cm trở lên (tham khảo). Tủ nông hơn thì phải treo áo xoay nghiêng hoặc dùng thanh treo kéo ra phía trước.