Người thuê nhà nên mua đồ nội thất theo một nguyên tắc khác người ở nhà riêng: món nào cũng phải sống sót qua ít nhất hai ba lần chuyển nhà và vẫn dùng được ở một căn có mặt bằng khác hẳn. Nghĩa là ưu tiên kích thước phổ quát, đồ tháo lắp được, không phụ thuộc vào một bức tường cụ thể, và dồn tiền vào vài món dùng hằng ngày lâu dài thay vì mua trọn bộ cho căn đang ở.
Thực tế ở các đô thị lớn, nhiều người đi làm thuê nhà năm năm, mười năm và chuyển chỗ theo công việc, theo con đi học. Đồ đóng vừa khít một căn thường bị bỏ lại hoặc bán rẻ khi chuyển; đồ cồng kềnh không lọt thang máy căn mới phải thanh lý. Bài này giúp chia đồ thành ba nhóm: đáng mua tốt vì đi theo người lâu dài, mua vừa phải, và nên mượn hoặc thuê kèm nhà, rồi đi vào cách chọn từng nhóm.
Ba nhóm đồ theo vòng đời khi thuê nhà
Không phải món nào cũng cần cân nhắc như nhau. Chia theo mức dùng hằng ngày và khả năng mang theo:
| Nhóm | Món tiêu biểu | Cách chọn | Lý do |
|---|---|---|---|
| Đi theo người lâu dài | Nệm, ghế làm việc, bàn làm việc, sofa nhỏ, khung giường tháo rời | Mua chất lượng tốt nhất trong khả năng, kích thước phổ quát | Dùng mỗi ngày, ảnh hưởng giấc ngủ và lưng, chuyển theo mọi căn |
| Dùng vài năm | Tủ áo lắp ráp, kệ, tủ giày, bàn ăn nhỏ, ghế ăn | Mua vừa phải, ưu tiên tháo lắp được, màu trung tính | Phụ thuộc mặt bằng từng căn, dễ hỏng sau vài lần tháo lắp |
| Gắn với căn nhà | Tủ bếp, tủ âm tường, rèm theo khung cửa, đèn trần, bình nóng lạnh | Hỏi chủ nhà trang bị, hoặc chọn loại rẻ, dễ tháo | Gần như không mang theo được, kích thước theo từng căn |
Lỗi phổ biến là làm ngược: chi nhiều cho đồ gắn với căn nhà như đóng tủ âm tường, ốp tường trang trí, trong khi ngủ trên nệm mỏng và làm việc trên ghế nhựa. Đồ gắn với nhà rốt cuộc là món quà cho chủ nhà. Khi đàm phán hợp đồng, những thứ thuộc nhóm thứ ba nên được hỏi chủ nhà trang bị sẵn hoặc chia chi phí.
Kích thước phổ quát: đồ vừa với hầu hết các căn
Giường 1,4 hoặc 1,6 m. Giường 1,6 × 2 m vừa với hầu hết phòng ngủ từ khoảng 10 m² trở lên; 1,4 m vừa cả phòng nhỏ. Giường 1,8 m trở lên dễ không lọt phòng ngủ phụ hay phòng trọ. Khung giường nên tháo được thành thanh, lọt thang bộ hẹp; nệm cuộn hoặc nệm gấp ba dễ chuyển hơn nệm lò xo nguyên tấm.
Sofa hai chỗ hoặc văng. Sofa dài khoảng 1,5–1,8 m, sâu không quá 90 cm, chân tháo được, vừa với phòng khách căn hộ lẫn phòng trọ rộng. Sofa góc lớn chỉ hợp một mặt bằng cụ thể; chuyển sang căn khác thường thừa một cạnh. Sofa có đệm và vỏ tháo giặt được giữ được lâu hơn qua nhiều chủ.
Tủ áo theo module. Hai ba khối tủ rộng khoảng 50–100 cm thay vì một khối liền 2 m. Khối nhỏ lọt thang máy, ghép được theo nhiều cách: căn này đứng cạnh nhau, căn sau tách ra hai phòng. Chiều cao khoảng 2 m vừa với hầu hết trần, kể cả phòng có dầm thấp.
Bàn làm việc rộng khoảng 1,2 m. Đủ cho máy tính và giấy tờ, vừa đặt cạnh cửa sổ ở hầu hết phòng. Chân bàn tháo vít được. Bàn góc chữ L chỉ hợp một góc tường cụ thể.
Kệ đứng tự do. Kệ có chân, không cần bắt vào tường để đứng vững ở kích thước thấp; kệ cao vẫn cần chống lật bằng dây hoặc ke, nên hỏi chủ nhà cho bắt một hai vít nhỏ thay vì bỏ qua an toàn.
Đồ tháo lắp: cái lợi và giới hạn sau nhiều lần chuyển
Đồ lắp ráp từ ván gỗ công nghiệp, nối bằng chốt cam và vít, là lựa chọn quen thuộc của người thuê nhà vì nhẹ, rẻ và chuyển được. Nhưng mỗi lần tháo lắp, lỗ vít trên ván dăm hoặc MDF bị nới rộng một chút; sau hai ba lần, vít bắt không còn chặt, tủ bắt đầu lắc. Đây là giới hạn vật liệu, không phải lỗi lắp. Đồ có khung kim loại, chốt nối bằng bu lông và đai ốc kim loại cấy sẵn trong gỗ chịu được nhiều lần tháo lắp hơn hẳn.
Khi chọn đồ định mang theo nhiều năm, hỏi người bán hoặc đọc hướng dẫn xem mối nối là loại gì, có thay được linh kiện không. Giữ lại sách hướng dẫn lắp và túi linh kiện dư, chụp ảnh từng bước khi tháo để lần lắp sau đúng thứ tự. Bọc góc bằng xốp hoặc chăn cũ khi vận chuyển, vì cạnh dán của ván công nghiệp là chỗ dễ sứt nhất và sứt cạnh thì ẩm sẽ ngấm vào lõi.
Đồ gỗ tự nhiên nguyên khối như bàn ăn, tủ đầu giường bền qua nhiều lần chuyển, nhưng nặng và có thể không lọt thang. Gỗ tự nhiên chuyển giữa các vùng khí hậu khác nhau, ví dụ từ nhà máy lạnh khô sang căn nồm ẩm, có thể co ngót, nứt mặt. Đó là đặc tính của vật liệu, cần để đồ thích nghi dần và tránh đặt sát điều hoà.
Làm nhà thuê có cảm giác của mình mà không khoan đục
Hợp đồng thuê thường cấm khoan tường, đóng đinh, sơn lại mà không hỏi. Những cách dưới đây làm thay đổi đáng kể căn nhà mà trả lại nguyên trạng được:
- Đèn cây và đèn bàn thay đèn trần. Ánh sáng trắng lạnh của đèn tuýp chủ nhà là thứ làm căn thuê trông "tạm" nhất. Hai ba ngọn đèn ánh vàng ấm đặt ở góc đổi hẳn không khí buổi tối.
- Thảm lớn trên sàn gạch cũ. Che sàn xấu, giảm tiếng vọng, xác định vùng ngồi. Chọn thảm cuộn được để mang theo.
- Thanh treo rèm loại căng chống giữa hai vách, không cần khoan, cho cửa sổ vừa; rèm vải mới thay rèm cũ của chủ nhà, cất rèm cũ lại để trả.
- Kệ và tủ đứng tự do thay vì kệ treo tường; móc dán chịu lực cho đồ nhẹ, thử ở chỗ khuất trước vì keo có thể bong sơn khi gỡ.
- Gương đứng lớn tựa tường thay gương treo, vừa soi vừa mở rộng cảm giác không gian.
- Cây xanh trong chậu ở chỗ có sáng, đặt trên khay hứng nước để không ố sàn.
Muốn sơn lại một bức tường hay thay đèn, hỏi chủ nhà bằng tin nhắn hoặc văn bản và thoả thuận trước có phải trả lại màu cũ khi dọn đi không. Nhiều chủ nhà đồng ý nếu màu trung tính và người thuê chịu chi phí. Việc điện như thay đèn trần, thêm ổ cắm cần thợ có nghề và sự đồng ý của chủ nhà.
Trước khi chuyển: đo căn mới và lọc đồ
Mỗi lần chuyển là dịp lọc đồ, và cũng là lúc dễ phát hiện món không còn hợp. Trình tự giúp tránh chở đồ tới nơi rồi mới biết không vừa:
- Đo căn mới khi đi xem nhà: kích thước từng phòng, chiều dài tường liền, vị trí ổ điện, cửa sổ, điều hoà. Chụp ảnh từng bức tường.
- Đo đường vào: cửa chính, cửa phòng, thang máy (rộng, sâu, cao, cả đường chéo), cầu thang và góc xoay chiếu nghỉ.
- Đặt đồ trên giấy: vẽ sơ đồ tỷ lệ, cắt hình đồ lớn đặt thử, hoặc dùng ứng dụng vẽ mặt bằng.
- Chia đồ thành ba đống: mang theo, bán hoặc cho, bỏ. Món nào không có chỗ trên sơ đồ thì không mang.
- Tháo và đánh dấu: mỗi món một túi linh kiện, dán nhãn, chụp ảnh trước khi tháo.
- Vào nhà mới theo thứ tự: giường và nệm trước, rồi tủ, rồi đồ khác; lắp đồ lớn khi phòng còn trống.
Chi phí chuyển nhà phụ thuộc thể tích đồ, số tầng không thang máy và khoảng cách; mỗi món cồng kềnh bị loại bỏ là bớt một phần chi phí và công khiêng vác. Với đồ định thanh lý, bán trước ngày chuyển một hai tuần, vì bán gấp thường phải hạ nhiều.
Ví dụ giả định: một bộ đồ đi qua ba căn thuê
Căn thứ nhất, phòng trọ khoảng 20 m². Ví dụ giả định: một người đi làm mua nệm gấp 1,4 × 2 m, khung giường thanh gỗ tháo rời, bàn làm việc 1,2 m chân vít, ghế làm việc tốt, một tủ áo module rộng 80 cm và một kệ đứng. Mọi thứ xếp dọc hai bức tường, giữa phòng trống.
Căn thứ hai, căn hộ một phòng ngủ. Hai năm sau chuyển sang căn hộ có phòng ngủ riêng. Giường, tủ áo vào phòng ngủ; bàn làm việc ra phòng khách cạnh cửa sổ; mua thêm sofa văng 1,6 m và khối tủ áo thứ hai. Không món nào phải bỏ, chỉ thêm.
Căn thứ ba, căn hai phòng ngủ cho hai người. Khi về ở chung, nệm cũ chuyển sang phòng phụ làm giường khách, mua nệm 1,6 m mới cho phòng chính. Hai khối tủ áo tách ra hai phòng. Kệ đứng thành kệ sách phòng khách. Bàn làm việc vào phòng phụ.
Bài học. Những món qua được cả ba căn đều có chung đặc điểm: kích thước phổ quát, tháo được thành tấm hoặc thanh, không cần một bức tường cụ thể. Món duy nhất phải bán đi trong ví dụ này là bàn ăn bốn ghế mua ở căn thứ hai, vì căn thứ ba đã có bàn ăn gắn quầy bếp của chủ nhà.
Điều không nên đọc từ ví dụ. Không có nghĩa là người thuê nhà chỉ nên dùng đồ rẻ, tạm bợ. Ngược lại, những món đi theo người lâu dài như nệm và ghế làm việc chính là chỗ đáng chi nhất, vì bạn dùng chúng lâu hơn bất kỳ căn nhà nào.
Đồ cũ, đồ thanh lý và đồ chủ nhà để lại
Mua đồ cũ là cách hợp lý với người thuê nhà, nhất là các món nhóm hai và ba. Khi xem đồ gỗ cũ, kiểm tra mối mọt (lỗ nhỏ, bột gỗ dưới chân), cạnh dán bong, ngăn kéo kéo trơn hay kẹt, tủ có đứng thẳng không khi đặt trên nền phẳng. Sofa cũ cần xem kỹ hơn: mút xẹp, mùi ẩm, vết bẩn khó giặt; sofa vải là nơi bụi và ve bụi tích tụ, nếu mua nên giặt bởi dịch vụ chuyên nghiệp trước khi dùng. Nệm cũ là món nên tránh vì lý do vệ sinh.
Đồ chủ nhà để lại thường là gánh nặng hơn là lợi: tủ gỗ to cũ, giường cứng, sofa xẹp. Trước khi ký hợp đồng, hỏi rõ món nào có thể dọn đi cất, món nào bắt buộc giữ, và ghi lại tình trạng từng món bằng ảnh có ngày. Khi trả nhà, đồ của chủ phải được trả về đúng chỗ và đúng tình trạng, trừ hao mòn thông thường. Biên bản bàn giao có ảnh tránh tranh cãi về tiền cọc.
Một mẹo cho người hay chuyển: giữ một bảng ghi kích thước mọi món đồ lớn mình có, kèm ảnh. Khi đi xem nhà mới, mở bảng ra đối chiếu là biết ngay giường có vừa phòng, tủ có lọt thang hay không, khỏi phải nhớ hay đoán.
Câu hỏi thường gặp
Nên mua nệm tốt khi còn đang thuê nhà không?
Nên, vì nệm là món dùng mỗi đêm và đi theo bạn qua mọi căn. Chọn kích thước phổ quát như 1,4 hoặc 1,6 × 2 m, loại cuộn hoặc gấp được để chuyển dễ. Nệm tốt dùng được nhiều năm, lâu hơn thời gian ở một căn thuê.
Có nên đóng tủ quần áo theo kích thước căn thuê không?
Chỉ khi bạn định ở rất lâu và chủ nhà đồng ý, vì tủ đóng theo hốc tường gần như không dùng lại được ở căn khác. Tủ module lắp ráp hoặc tủ khung kim loại kèm rèm vải linh hoạt hơn nhiều cho người hay chuyển.
Đồ nội thất bằng ván công nghiệp chịu được mấy lần chuyển?
Tuỳ chất lượng ván và kiểu mối nối. Đồ dùng vít bắt thẳng vào ván dăm thường lỏng sau hai ba lần tháo lắp. Đồ có bu lông với đai ốc cấy sẵn trong gỗ hoặc khung kim loại chịu được nhiều lần hơn. Bọc cạnh khi vận chuyển để tránh sứt.
Móc dán tường có làm hỏng sơn nhà thuê không?
Có thể bong lớp sơn khi gỡ, nhất là sơn cũ hoặc tường ẩm. Thử trước ở chỗ khuất, gỡ chậm theo hướng dẫn trên bao bì, kéo dải keo song song mặt tường. Đồ nặng không nên treo bằng móc dán.
Mua đồ nội thất trọn bộ cho căn thuê có nên không?
Ít khi có lợi, vì bộ đồ thường gồm những món chỉ hợp mặt bằng căn hiện tại. Khi chuyển, bạn dễ phải bỏ hoặc bán rẻ vài món. Mua theo nhu cầu dần dần, ưu tiên món đi theo người, linh hoạt hơn.
Làm sao biết đồ có lọt thang máy căn mới không?
Đo chiều rộng, sâu, cao của buồng thang và cửa thang, cùng đường chéo trong buồng. Đồ dài như sofa, nệm có thể dựng đứng nếu chiều cao buồng cho phép. Hỏi ban quản lý về giờ cho phép chuyển đồ và có thang tải hay không.