Phòng ở của sinh viên, dù là phòng trọ 15 m² hay căn hộ nhỏ 25 m² ở ghép, cần ba thứ theo thứ tự ưu tiên: một góc học đủ sáng và đủ yên, một chỗ ngủ không bị người cùng phòng làm phiền, và một hệ lưu trữ gọn mà mang theo được khi chuyển chỗ. Mọi món khác như sofa, kệ trang trí, bàn ăn riêng đều xếp sau ba thứ đó.
Đặc thù của sinh viên khác người đi làm ở chỗ thời gian ở nhà rất dài, giờ giấc lệch nhau giữa các bạn cùng phòng, ngân sách hạn chế và thường phải chuyển chỗ vài lần trong bốn năm. Vì vậy cách làm nội thất hợp lý là chọn đồ rời, nhẹ, tháo lắp được, xếp theo vùng cá nhân rõ ràng. Phần dưới đi qua từng vùng, kích thước tham khảo, cách xếp cho phòng một người và phòng ở ghép, cùng bảng kiểm an toàn điện và cháy cho phòng trọ.
Góc học quyết định chất lượng cả phòng
Sinh viên dành nhiều giờ mỗi ngày ở bàn học, đặc biệt mùa thi và những năm học có đồ án. Một góc học tốt cần mặt bàn đủ rộng cho laptop cộng sách vở, ánh sáng không chói, ghế ngồi lâu không đau lưng và tương đối tách khỏi giường. Mặt bàn sâu khoảng 55–60 cm, rộng tối thiểu 1 m là cỡ tham khảo cho một người dùng laptop và mở sách cạnh bên; bàn sâu dưới 45 cm buộc màn hình sát mắt.
Chiều cao bàn phổ biến khoảng 72–75 cm. Ghế nên chỉnh được độ cao để khuỷu tay đặt ngang mặt bàn khi gõ phím, bàn chân chạm sàn. Một chiếc ghế xoay có tựa lưng chắc là món đáng chi nhất trong phòng sinh viên; ghế nhựa đẩu hay ghế gấp chỉ hợp ngồi ngắn. Nếu ngân sách eo hẹp, mua bàn rẻ và ghế tốt hơn là ngược lại.
Vị trí lý tưởng là bàn đặt vuông góc với cửa sổ để ánh sáng chiếu từ bên hông, tránh ngồi quay lưng vào cửa sổ (màn hình bị chói) hoặc nhìn thẳng ra cửa sổ nắng gắt (mắt mỏi vì tương phản). Buổi tối, một đèn bàn có tay chỉnh được đặt phía đối diện tay cầm bút giúp bóng tay không đổ lên trang giấy. Đèn trần đơn lẻ không đủ cho việc học vì tạo bóng lưng người lên bàn.
Cách xếp cho phòng một người và phòng ở ghép
Kích thước phòng trọ và căn hộ cho sinh viên rất khác nhau. Bảng dưới là hướng xếp tham khảo theo diện tích sàn sử dụng (chưa tính vệ sinh):
| Loại phòng | Cách xếp gợi ý | Lưu ý |
|---|---|---|
| 12–15 m², một người | Giường đơn 1–1,2 m dọc tường dài; bàn học sát cửa sổ; tủ vải hoặc tủ ván nhỏ cuối giường | Không cần sofa; giường có ngăn kéo thay tủ phụ |
| 15–20 m², hai người | Giường tầng một bên; hai bàn học xếp cạnh nhau dưới cửa sổ hoặc đối lưng nhau; mỗi người một tủ | Thống nhất giờ tắt đèn; mỗi bàn một đèn riêng |
| 20–25 m², hai đến ba người | Giường tầng hoặc giường tầng có bàn dưới (loft); khu chung nhỏ với bàn gấp để ăn | Chia rõ vùng cá nhân; khu chung không thành kho |
| Căn hộ nhỏ có phòng ngủ riêng | Phòng ngủ cho giường và tủ; phòng ngoài làm khu học chung và ăn | Không đặt bàn học trong phòng ngủ chung nếu giờ giấc lệch |
Ở phòng ghép, cách xếp nên cho mỗi người một "lãnh thổ" nhìn thấy được: giường, bàn, tủ của ai liền một khối với người đó. Xếp chéo kiểu giường người này cạnh bàn người kia khiến người ngủ sớm bị đèn bàn của bạn chiếu vào mặt.
Chỗ ngủ: giường tầng, giường loft và rèm riêng
Giường tầng. Tiết kiệm nhất cho phòng hai người. Chọn khung kim loại hoặc gỗ có lan can tầng trên cao hơn mặt nệm ít nhất khoảng 15 cm, thang bắt chắc vào khung. Khoảng từ mặt nệm tầng trên tới trần nên đủ để ngồi dậy không cụng đầu, thường cần khoảng 80–90 cm.
Giường loft có bàn bên dưới. Một người dùng trọn một cột: ngủ trên, học dưới. Hợp phòng trần từ 2,8 m trở lên. Phần dưới cần đèn riêng vì bị tầng giường che sáng. Người hay dậy đêm đi vệ sinh nên cân nhắc vì phải leo thang trong tối.
Rèm quanh giường. Một thanh rèm hoặc khung rèm quanh giường tầng dưới cho mỗi người một góc tối riêng khi bạn cùng phòng còn thức. Chọn vải dày vừa phải, chống cháy lan nếu có thể, và không để rèm sát đèn hay ổ điện.
Nệm. Nệm mỏng vừa khung, không tràn quá mép lan can tầng trên. Nệm dày quá làm lan can mất tác dụng. Nệm gấp ba tiện cho người hay chuyển trọ.
Kê giường theo công năng. Đầu giường tránh đặt ngay dưới dàn lạnh điều hoà thổi thẳng xuống, tránh cạnh cửa ra vào nơi có người đi lại, và có một ổ cắm trong tầm với để sạc điện thoại mà không phải kéo dây ngang lối đi.
Lưu trữ mang theo được khi chuyển trọ
Sinh viên thường chuyển chỗ ở hai đến bốn lần trong thời gian học. Đồ nội thất đóng chết theo phòng, tủ gỗ nặng hay kệ to bản đều trở thành gánh nặng mỗi lần chuyển. Hệ lưu trữ hợp lý là các khối nhỏ, xếp chồng, tháo được: tủ vải khung kim loại, thùng nhựa có nắp xếp chồng dưới gầm giường, kệ ống lắp ghép, tủ ngăn kéo nhựa.
Một cách tính đơn giản: mỗi sinh viên cần chỗ treo khoảng 60–80 cm thanh treo cho áo sơ mi, áo khoác; vài ngăn gấp cho quần áo thường ngày; một chỗ cho giày và một chỗ cho sách vở, tài liệu. Ai học ngành nhiều dụng cụ như kiến trúc, mỹ thuật, kỹ thuật cần thêm chỗ cất mô hình, ống bản vẽ và dụng cụ — tính trước kẻo phòng thành xưởng.
Gầm giường là kho lớn nhất của phòng sinh viên. Giường khung cao gầm khoảng 30 cm trở lên cho phép đẩy thùng nhựa vào. Phía sau cánh cửa phòng treo được móc cho khăn, túi. Mặt tường phía trên bàn học gắn được kệ treo nhẹ nếu chủ nhà cho phép, hoặc dùng kệ đứng đặt sát tường để khỏi khoan.
Quy tắc giữ phòng gọn khi ở ghép: đồ cá nhân không để trong khu chung quá một ngày, khu chung chỉ có những món dùng chung như ấm siêu tốc, bàn gấp, thùng rác. Thoả thuận này nói ra từ đầu đỡ được rất nhiều va chạm sau đó.
Bảng kiểm an toàn điện và cháy cho phòng sinh viên
Phòng trọ và ký túc xá có mật độ thiết bị điện cao trên diện tích nhỏ. Những điểm dưới đây nên kiểm ngay khi dọn vào:
- Không sạc xe đạp điện, xe máy điện trong phòng ngủ hay hành lang hẹp; sạc ở khu sạc riêng theo quy định của nhà trọ, toà nhà.
- Ổ cắm nối dài chọn loại có công tắc, có cầu chì hoặc ngắt quá tải, không cắm nối tiếp ổ này vào ổ kia; không cắm nồi cơm, ấm siêu tốc, máy sấy tóc cùng lúc vào một ổ nối.
- Không đặt ổ điện, cục sạc dưới nệm, gối, trong chăn; không treo rèm hay quần áo sát bóng đèn.
- Nấu ăn chỉ ở khu bếp cho phép, không nấu bằng bếp điện trên bàn học cạnh giấy vở; có bình chữa cháy mini hoặc biết vị trí bình của tầng.
- Lối thoát: không chất đồ chặn cửa phòng, cửa sổ thoát hiểm, cầu thang; biết lối thoát thứ hai của toà nhà nếu có.
- Dây điện hở, ổ cắm cháy sém, cầu dao nóng: báo chủ nhà sửa, không tự đấu nối.
Đồ nội thất cũng liên quan tới an toàn cháy: rèm, nệm, gối làm từ vật liệu dễ bắt lửa nên đặt xa nguồn nhiệt. Giường tầng không kê che mất cửa sổ, vì cửa sổ có thể là lối thoát hoặc lối thông gió khi có khói.
Biến phòng nhỏ thành chỗ sống được, không chỉ chỗ ngủ
Phòng sinh viên dễ bị xem là nơi tạm, nên nhiều người chịu sống chật bốn năm. Vài thay đổi nhỏ làm khác biệt lớn. Thứ nhất là ánh sáng: thay bóng đèn trần lạnh chói bằng bóng có nhiệt độ màu trung tính khoảng 4.000 K cho giờ học, kèm một đèn ánh vàng nhỏ cho giờ nghỉ. Thứ hai là một tấm thảm nhỏ cạnh giường hoặc dưới khu chung, làm sàn gạch lạnh bớt và cho cảm giác có "phòng khách".
Thứ ba là sàn trống. Phòng 15 m² mà còn khoảng 2 m² sàn trống liền mạch đã đủ để trải thảm tập, ngồi ăn cùng bạn hay đặt vali khi chuẩn bị về quê. Muốn có khoảng trống ấy, ưu tiên đồ gấp được như bàn gấp, ghế xếp, và đồ đặt cao như kệ treo.
Thứ tư là tiếng ồn. Phòng trọ thường cách âm kém; rèm vải dày, thảm và kệ sách đặt sát bức tường giáp phòng bên cạnh giúp giảm một phần tiếng vọng, dù không chặn được tiếng ồn lớn. Tai nghe chống ồn vẫn là giải pháp hiệu quả nhất trong mùa thi.
Cuối cùng, trước khi trả phòng, đồ đạc rời giúp bàn giao nhẹ nhàng: không lỗ khoan, không vết keo, không vách tự dựng. Chụp ảnh tình trạng phòng khi nhận và khi trả để tránh tranh cãi về hư hỏng. Ghi lại cả đồ đạc chủ nhà để sẵn trong phòng như giường, tủ, quạt, kèm tình trạng từng món, vì đây là chỗ hay phát sinh tranh cãi về tiền cọc nhất khi trả phòng.
Câu hỏi thường gặp
Sinh viên có nên mua bàn học có giá sách liền phía trên không?
Bàn liền giá sách gọn và đỡ phải tìm chỗ cho sách, nhưng thường to, nặng và khó chuyển. Giá phía trên cũng che ánh sáng nếu đặt dưới cửa sổ. Phòng hay chuyển trọ nên chọn bàn rời và một kệ sách nhỏ riêng, xếp được linh hoạt theo từng phòng.
Giường tầng hay hai giường đơn tốt hơn cho phòng hai người?
Giường tầng giải phóng khoảng 2 m² sàn, đủ cho hai bàn học hoặc khu chung. Hai giường đơn thoải mái hơn, không ai phải leo thang, nhưng chỉ hợp phòng từ khoảng 18 m² trở lên. Nếu hai người giờ giấc lệch nhau, giường tầng có rèm cho tầng dưới là cách dung hoà.
Đèn bàn học nên chọn loại nào để đỡ mỏi mắt?
Chọn đèn có tay chỉnh được hướng, chụp che kín bóng để không chói trực tiếp vào mắt, ánh sáng không nhấp nháy và chỉnh được độ sáng. Nhiệt độ màu trung tính phù hợp cho việc đọc và viết. Kết hợp đèn bàn với đèn trần để tương phản giữa mặt bàn và phòng không quá gắt.
Có nên tự khoan tường để gắn kệ trong phòng trọ không?
Chỉ khoan khi chủ nhà đồng ý, tốt nhất ghi vào biên bản hoặc tin nhắn. Nhiều chủ trọ trừ tiền cọc khi phát hiện lỗ khoan. Kệ đứng, kệ treo sau cửa, móc dán chịu lực nhẹ là lựa chọn không để lại dấu, phù hợp phần lớn nhu cầu của sinh viên.
Làm sao chia đồ dùng chung khi ở ghép ba bốn người?
Thống nhất từ đầu danh sách đồ chung như bàn ăn gấp, ấm đun nước, kệ giày chung, và ai mang theo món nào khi chuyển đi. Ghi lại để tránh tranh cãi lúc chia tay phòng. Đồ cá nhân giữ trong vùng của từng người, không để lẫn vào khu chung.
Căn hộ dành riêng cho sinh viên khác phòng trọ thường ở điểm nào về nội thất?
Căn hộ cho sinh viên thường có sẵn giường, bàn, tủ đóng theo phòng và khu bếp chung, nên người ở chủ yếu bổ sung đồ nhỏ như đèn bàn, ghế tốt, thùng lưu trữ. Phòng trọ thường để trống, người thuê tự trang bị. Hỏi rõ món nào có sẵn trước khi mua để tránh trùng.