Phòng ngủ master chứa được góc làm việc và góc trang điểm mà vẫn dễ ngủ khi chia rõ hai vùng: vùng ngủ ở phía yên và tối nhất của phòng, còn bàn làm việc, bàn trang điểm, tủ áo dồn về phía cửa đi và cửa phòng tắm, nơi người ta vốn đi lại. Mỗi vùng cần đèn riêng tắt bật độc lập, để một người còn làm việc hay sửa soạn mà người kia vẫn ngủ được. Bàn làm việc nên đặt sao cho người ngồi không nhìn thẳng vào giường, ánh sáng cửa sổ đến từ bên cạnh; bàn trang điểm cần ánh sáng chiếu vào mặt từ phía trước, không phải từ trên đầu.
Ở căn hộ Việt Nam, phòng master thường rộng khoảng 14–20 m², có phòng tắm riêng, đôi khi có lô gia. Ở nhà phố, phòng master thường chiếm trọn chiều ngang một tầng. Khoảng diện tích này đủ cho nhiều việc nếu sắp xếp có chủ đích, và trở nên bừa bộn nhanh nếu mỗi món được đặt vào chỗ còn trống. Bài này đi qua cách chia vùng, từng góc chức năng, phòng thay đồ, phòng tắm liền phòng ngủ và hệ đèn, ổ điện.
Chia vùng trước khi chọn đồ
Bắt đầu bằng mặt bằng: đánh dấu cửa đi, cửa phòng tắm, cửa sổ, lô gia, vị trí điều hoà. Đường đi từ cửa phòng tới phòng tắm và tủ áo là "hành lang" vô hình mà ai cũng dùng mỗi sáng, mỗi tối. Vùng ngủ nên nằm ngoài hành lang này, ở phía sâu nhất của phòng; các vùng hoạt động như thay đồ, trang điểm, làm việc nên nằm dọc theo nó.
Nguyên tắc này giải quyết nhiều xung đột cùng lúc. Người dậy sớm đi từ giường vào phòng tắm, ra tủ áo rồi ra cửa mà không phải băng ngang qua phía giường của người còn ngủ. Ánh đèn bàn trang điểm, bàn làm việc nằm xa gối hơn. Tiếng ngăn kéo, tiếng máy sấy tóc cũng xa hơn.
Khi phòng có lô gia hay cửa sổ lớn, đó thường là chỗ đẹp nhất để đặt bàn làm việc vì có ánh sáng tự nhiên. Nhưng nếu cửa sổ nằm ngay cạnh giường, cần cân nhắc: góc làm việc sát giường làm vùng ngủ mất yên tĩnh. Đôi khi đổi chỗ, giường sang tường khác và bàn chiếm cửa sổ, cho kết quả tốt hơn. Vị trí giường theo cửa, gió, nắng đã có bài riêng cùng chuyên mục.
Góc làm việc trong phòng ngủ: đặt sao cho không lấn giấc ngủ
Không nhìn thẳng vào giường, không quay lưng ra cửa sổ. Ngồi làm việc mà giường nằm ngay trong tầm mắt dễ làm cả việc lẫn nghỉ đều kém tập trung. Bàn đặt vuông góc với cửa sổ, ánh sáng đến từ bên trái với người thuận tay phải, là vị trí ít chói và ít bóng nhất. Quay lưng ra cửa sổ làm màn hình bị loá.
Kích thước bàn tham khảo. Bàn làm việc với máy tính xách tay và giấy tờ thường cần rộng khoảng 100–120 cm, sâu khoảng 55–60 cm, cao khoảng 72–75 cm; dùng màn hình rời thì nên sâu hơn để màn hình cách mắt đủ xa. Phía sau ghế cần khoảng 80–90 cm để kéo ghế ra vào. Số đo thực tế chỉnh theo người ngồi.
Tách bằng vị trí, kệ hoặc ánh sáng. Không cần vách ngăn. Một kệ thấp, một tấm rèm, hoặc đơn giản là một tấm thảm riêng dưới bàn đủ để đánh dấu vùng làm việc. Quan trọng hơn là cuối ngày có chỗ cất máy tính và giấy tờ khuất đi, ví dụ một ngăn kéo hay một cánh tủ.
Đèn bàn riêng, ánh sáng trung tính. Đèn bàn khoảng 4000K giúp tỉnh táo khi làm việc, nhưng phải có chụp che để ánh sáng không hắt sang giường. Buổi tối muộn, hạ độ sáng và chuyển sang ánh sáng ấm hơn nếu đèn cho phép.
Tính đến người ngủ cùng. Gõ phím, gọi video, ánh sáng màn hình lúc nửa đêm làm phiền người nằm cạnh. Nếu một người thường làm việc khuya, góc làm việc nên ở xa giường nhất có thể, và cân nhắc chuyển sang phòng khác khi có điều kiện.
Góc trang điểm: ánh sáng chiếu vào mặt, gần phòng tắm và tủ áo
Vị trí hợp lý nhất cho bàn trang điểm thường là giữa phòng tắm và tủ áo, vì đó là trình tự sửa soạn: tắm, mặc đồ, trang điểm, làm tóc. Đặt bàn trang điểm cạnh đầu giường tiện về chỗ nhưng ánh đèn và tiếng máy sấy sẽ ở ngay cạnh người ngủ.
Ánh sáng là yếu tố quyết định góc trang điểm có dùng được hay không. Đèn trần chiếu từ trên xuống tạo bóng dưới mắt, mũi, cằm, làm trang điểm sai màu. Ánh sáng tốt nhất chiếu vào mặt từ phía trước, đều hai bên: hai đèn gắn hai bên gương ở ngang tầm mặt, hoặc gương có viền đèn. Đèn nên có chỉ số hoàn màu cao và nhiệt độ màu trung tính để màu son, màu phấn nhìn đúng. Ánh sáng tự nhiên từ cửa sổ chiếu vào mặt cũng tốt, nhưng không để nắng chiếu trực tiếp lên mỹ phẩm.
Bàn trang điểm thường cao khoảng 72–76 cm, sâu khoảng 40–50 cm, đi cùng ghế đôn có thể đẩy gọn vào gầm. Ngăn kéo nông có chia ô giữ đồ trang điểm gọn hơn ngăn sâu. Cần ít nhất một ổ điện ngay cạnh cho máy sấy, máy uốn tóc, ở vị trí không phải kéo dây ngang lối đi; máy tạo nhiệt cần chỗ đặt chịu nhiệt khi nguội.
Nhiều phòng gộp bàn trang điểm với bàn làm việc làm một. Cách này tiết kiệm chỗ nhưng bàn dễ thành nơi chồng chất cả mỹ phẩm lẫn giấy tờ. Nếu gộp, nên có hai khu ngăn kéo riêng và một gương gập hoặc tháo được, để khi làm việc mặt bàn trở lại trống.
Phương án bố trí theo diện tích phòng master
Các phương án dưới đây là gợi ý cho phòng chữ nhật thường gặp ở căn hộ và nhà phố, giường đôi 1,6–1,8 m. Diện tích chỉ là mốc tham khảo, hình dạng phòng và vị trí cửa quan trọng không kém:
| Diện tích (tham khảo) | Chứa được | Cách xếp thường gặp | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Khoảng 12–14 m² | Giường, tủ áo, một góc nhỏ | Bàn hẹp kiêm trang điểm cạnh cửa sổ, gương treo tường | Không cố nhồi cả hai bàn; chọn một |
| Khoảng 15–18 m² | Giường, tủ áo dài, bàn làm việc, bàn trang điểm nhỏ | Bàn làm việc ở cửa sổ, bàn trang điểm cạnh cửa phòng tắm | Giữ lối đi cạnh giường từ 60 cm |
| Khoảng 18–22 m² | Thêm ghế đọc sách hoặc dãy tủ hành lang | Dãy tủ áo dọc lối vào phòng tắm, góc ngồi ở lô gia | Đèn từng vùng tắt riêng |
| Trên khoảng 22 m² | Có thể tách phòng thay đồ | Phòng thay đồ giữa phòng ngủ và phòng tắm | Thông gió cho phòng thay đồ |
Dấu hiệu phòng bị nhồi quá là lối đi cạnh giường hẹp dưới khoảng 60 cm, cánh tủ áo mở chạm bàn, hoặc ghế bàn làm việc kéo ra chắn lối vào phòng tắm. Khi đó bỏ bớt một món sẽ dễ sống hơn thêm một món nhỏ hơn.
Phòng thay đồ và phòng tắm liền phòng ngủ
Phòng thay đồ riêng chỉ đáng làm khi phòng đủ rộng: lối đi giữa hai dãy tủ cần khoảng 90 cm trở lên để đứng thay đồ và mở ngăn kéo, nên một phòng thay đồ hai dãy tủ cần bề ngang khoảng 2 m trở lên. Phòng thay đồ không cửa sổ cần lỗ thông gió hoặc nối thông với điều hoà phòng ngủ, nếu không quần áo dễ ẩm mốc mùa nồm. Phương án gọn hơn là một dãy tủ áo chạy dọc lối vào phòng tắm, biến lối đi đó thành khu thay đồ.
Phòng tắm trong phòng master tiện nhưng mang theo hơi ẩm, mùi và tiếng nước. Cửa phòng tắm không nên mở thẳng về phía giường; quạt hút phải chạy đủ lâu sau khi tắm để hơi ẩm không tràn vào phòng ngủ; cửa nên kín, có thanh chặn chân cửa nếu cần. Vách kính trong suốt giữa phòng tắm và phòng ngủ đẹp trên ảnh nhưng thiếu riêng tư, ánh đèn phòng tắm ban đêm lọt sang giường và hơi nước làm kính mờ đọng. Nếu dùng, nên có rèm hoặc kính mờ ở phần dưới.
Một đèn đêm thấp dọc lối từ giường tới phòng tắm, tốt nhất là loại cảm biến chuyển động, giúp đi lại ban đêm mà không phải bật đèn lớn đánh thức người còn ngủ.
Đèn và ổ điện cho phòng có nhiều vùng
Phòng master nhiều chức năng cần hệ đèn và điện được nghĩ trước khi sơn bả. Danh sách nên bàn với thợ điện có nghề:
- Đèn trần chính bật được ở cửa phòng và ở đầu giường bằng công tắc hai chiều, để tắt đèn mà không phải ra khỏi giường.
- Mỗi bên giường một đèn đọc sách và một công tắc riêng, để hai người đọc và tắt độc lập.
- Đèn bàn làm việc và đèn gương trang điểm có công tắc riêng, không chung mạch với đèn trần.
- Ổ điện: hai bên đầu giường, bàn làm việc (nhiều ổ, có thể kèm cổng sạc), bàn trang điểm (cho máy sấy, chịu tải phù hợp), cạnh tủ áo nếu có đèn tủ, và gần cửa cho máy hút bụi.
- Đèn đêm cảm biến dọc lối giường ra phòng tắm, đặt thấp, ánh sáng ấm, rất yếu.
- Đèn có điều chỉnh độ sáng cho đèn trần hoặc đèn hắt, để buổi tối hạ dần ánh sáng.
- Đường mạng cho góc làm việc: điểm phát wifi đủ mạnh hoặc dây mạng tới bàn nếu làm việc từ xa thường xuyên.
Chụp ảnh tường trước khi trát, ghi vị trí dây và hộp điện; sau này muốn treo kệ, gương hay đổi bàn sẽ không khoan trúng dây.
Câu hỏi thường gặp
Phòng ngủ master có nên đặt tivi không?
Tuỳ thói quen. Nhiều người thấy xem tivi trên giường làm ngủ muộn hơn. Nếu đặt, tivi nên ở tường đối diện giường, ngang tầm mắt khi nửa nằm, và có hẹn giờ tắt. Ánh sáng màn hình lớn trong phòng tối dễ làm người còn lại khó ngủ.
Bàn làm việc đặt ở cuối giường có được không?
Được khi lối đi cuối giường còn đủ rộng sau khi kéo ghế, thường cần khoảng 80–90 cm phía sau ghế. Người ngồi nên quay mặt ra tường hoặc cửa sổ, quay lưng về giường. Cách này hợp phòng dài, nhưng ánh đèn bàn dễ hắt về phía giường.
Gương trang điểm có nên đối diện giường không?
Nhiều người thấy khó chịu khi nằm nhìn thấy mình hay thấy cử động phản chiếu ban đêm, và gương phản chiếu ánh sáng từ cửa sổ, đèn vào mắt. Đặt gương ở tường bên, hoặc chọn gương gập, gương có nắp, là cách tránh vấn đề này.
Có nên làm ban công, lô gia thành góc làm việc?
Lô gia có ánh sáng tốt nhưng thường nóng, ẩm, ồn và có thể không được phép bịt kín theo quy định toà nhà. Nếu dùng, cần che nắng, chống mưa hắt cho thiết bị điện, và kiểm tra quy định của ban quản lý trước khi lắp kính hay thay đổi mặt ngoài.
Ghế làm việc trong phòng ngủ nên chọn loại nào?
Nếu làm việc vài giờ mỗi ngày, ghế cần chỉnh được độ cao, có tựa lưng đỡ thắt lưng, chân có bánh xe phù hợp loại sàn. Ghế văn phòng to trông lạc lõng trong phòng ngủ có thể chọn màu vải gần với rèm, ga để bớt nổi.
Phòng master có cần điều hoà riêng cho góc làm việc không?
Thường không. Một điều hoà đủ công suất cho cả phòng là đủ, quan trọng là vị trí: gió không thổi thẳng vào giường lẫn vào người ngồi làm việc. Phòng thay đồ kín, không cửa sổ thì cần nối thông hoặc có lỗ thông gió để không ẩm.