Một phòng ngủ 9–12 m² vẫn đủ chỗ cho giường đôi, tủ áo và hai chỗ để điện thoại nếu làm đúng ba việc: chọn cỡ giường theo phòng chứ không theo thói quen, chọn kiểu cánh tủ hợp với lối đi, và đưa đồ cất lên cao hoặc xuống gầm thay vì bày ra mặt sàn. Phòng nhỏ không chật vì ít mét vuông, mà chật vì đồ to quá cỡ, cánh cửa mở vướng nhau và những món "để tạm" chiếm hết lối đi.
Phòng ngủ phụ trong căn hộ hai phòng ngủ thường khoảng 8–11 m², phòng ngủ nhà ống tầng trên thường dài và hẹp, có khi chỉ rộng 2,6–3 m. Bài này đưa ra cách tính kích thước, ba mặt bằng mẫu, cách chọn giường và tủ cho phòng nhỏ, và những thứ nên bỏ hẳn khỏi phòng để giữ lối đi. Mọi kích thước ghi trong bài là con số tham khảo thường gặp; nhà mình vẫn phải đo lại.
Phòng bao nhiêu mét vuông thì vừa giường cỡ nào
Giường được bán theo cỡ đệm, nhưng thứ chiếm sàn là khung ngoài, thường rộng hơn đệm 10–25 cm mỗi chiều tuỳ kiểu khung và đầu giường. Bảng dưới là gợi ý tham khảo cho phòng hình chữ nhật có một cửa đi và một cửa sổ:
| Kích thước phòng (tham khảo) | Giường hợp lý | Tủ áo | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 2,6 × 3,2 m (khoảng 8,3 m²) | Đệm 1,2 hoặc 1,4 m, một cạnh sát tường | Tủ cánh lùa sâu 55–60 cm | Phòng một người hoặc phòng con lớn |
| 3,0 × 3,3 m (khoảng 10 m²) | Đệm 1,6 m, khung mỏng | Tủ cánh lùa đối diện chân giường | Lối cuối giường khoảng 70 cm |
| 3,2 × 3,6 m (khoảng 11,5 m²) | Đệm 1,6 m, có tab nhỏ hai bên | Tủ cánh mở hoặc cánh lùa | Có thể thêm bàn mảnh ở góc |
| 2,7 × 4,4 m (dài, hẹp, khoảng 12 m²) | Đệm 1,6 m kê ngang chiều rộng | Tủ ở đầu kia của phòng | Chia phòng thành khu ngủ và khu thay đồ |
Ví dụ giả định: phòng 3,0 × 3,3 m. Giường đệm 1,6 × 2,0 m có khung ngoài 1,7 × 2,1 m kê giữa tường 3,0 m còn mỗi bên 65 cm. Cuối giường còn 1,2 m, trừ tủ sâu 55 cm thì lối đi còn 65 cm, đủ đi lại nếu tủ dùng cánh lùa. Nếu chọn tủ cánh mở rộng 45 cm, cánh sẽ đụng thành giường.
Khi phòng chỉ đủ một trong hai thứ, giường rộng hay lối đi rộng, nên ưu tiên lối đi. Một chiếc giường 1,4 m với hai bên có lối đi dễ chịu hơn nhiều so với giường 1,8 m mà mỗi sáng phải đi ngang như cua.
Chọn giường cho phòng nhỏ: những chi tiết làm khác biệt
Khung mỏng, đầu giường không quá dày. Đầu giường bọc nệm dày 12–15 cm và thành giường bọc vải ăn thêm chiều dài, chiều rộng mà ảnh không cho thấy. Phòng nhỏ hợp với khung gỗ hoặc sắt thành mỏng, đầu giường mảnh hoặc gắn tường.
Chân cao để thấy sàn, hoặc gầm kín có ngăn kéo. Giường chân cao để lộ sàn bên dưới giúp phòng trông rộng hơn và dễ lau. Giường gầm kín có ngăn kéo hay nâng hơi thì chứa được chăn đông, vali, nhưng ngăn kéo cần thêm khoảng 45–55 cm phía trước để kéo ra, nên chỉ hợp khi bên đó có lối đi.
Giường nâng hơi (pít-tông nâng phản). Toàn bộ phản giường nâng lên nhờ ty hơi, lộ khoang chứa lớn bên dưới. Loại này không cần chỗ kéo ngăn kéo, nhưng phải chọn ty đúng tải trọng của nệm và kiểm tra khoá giữ khi nâng, không để trẻ nhỏ chơi gần khi đang mở.
Bỏ thành cuối giường. Thành cuối giường cao cản tầm nhìn từ cửa, làm phòng nhỏ có cảm giác bị chặn. Giường chỉ có đầu, không có thành cuối, cho cảm giác thoáng hơn và đỡ vấp chân.
Tab treo tường hoặc kệ nhỏ thay tab đứng. Khi mỗi bên giường chỉ còn 40–50 cm, một kệ gắn tường rộng 30 cm hoặc tab treo không chân giữ được chỗ đặt điện thoại, cốc nước mà sàn vẫn trống.
Tủ áo: cánh lùa, cánh mở hay không cánh
Tủ áo là món lớn thứ hai và là món gây vướng nhiều nhất trong phòng nhỏ. Cánh mở cần thêm khoảng trống bằng bề rộng cánh, thường 40–50 cm, cộng chỗ người đứng lùi lại. Nếu lối đi trước tủ dưới khoảng 70 cm, cánh mở sẽ va giường hoặc buộc người dùng đứng lách sang một bên. Cánh lùa không cần khoảng mở, nhưng lúc nào cũng chỉ mở được một nửa tủ và ray cần giữ sạch để không kẹt.
Tủ âm tường hay tủ kịch trần tận dụng được phần trên cao vốn bỏ phí: tầng trên cùng để chăn đông, vali, đồ ít dùng. Một tủ cao tới trần 2,7–2,9 m chứa nhiều hơn rõ rệt so với tủ đứng cao 2 m, mà chiếm cùng diện tích sàn. Mặt tủ phẳng, cùng màu tường, tay nắm âm, giúp khối tủ lớn "chìm" vào phòng thay vì nổi lên như một bức tường mới.
Với phòng rất nhỏ hoặc phòng thuê, một giá treo quần áo mở có rèm vải che cũng là lựa chọn hợp lý: nhẹ, rẻ, không vướng cánh, dễ tháo khi chuyển nhà. Cái giá phải trả là bụi bám và cảm giác bừa nếu treo quá nhiều. Cách so sánh chi tiết tủ âm tường với tủ rời được viết riêng trong chuyên mục này.
Ba mặt bằng mẫu cho phòng ngủ nhỏ
Ba mặt bằng sau áp cho ba dạng phòng nhỏ hay gặp. Tả bằng lời vì mỗi phòng có cửa ở chỗ khác nhau, nhưng nguyên lý chung là giường tựa tường đặc, tủ nằm ở tường không có cửa sổ, lối đi chạy liền một mạch từ cửa:
| Dạng phòng | Bố trí | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Vuông khoảng 3 × 3,3 m, cửa ở góc | Giường giữa tường đối diện cửa sổ, tủ cánh lùa chạy dọc tường đối diện chân giường | Cửa phòng nên mở vào phía tường, không mở vào phía giường |
| Dài và hẹp, khoảng 2,7 × 4,4 m | Giường kê ngang ở nửa trong, nửa ngoài gần cửa là khu tủ áo và bàn nhỏ | Giường kê ngang chiều rộng thì hai bên chỉ còn khoảng 50 cm, chọn khung mỏng |
| Phòng có hốc cột hoặc góc lõm | Tủ âm vào hốc, giường ở tường phẳng còn lại | Hốc nông thì làm kệ mở thay tủ để không mất chiều sâu |
Trong cả ba trường hợp, cửa sổ nên được để trống phía trước ít nhất một khoảng đủ đứng kéo rèm. Đẩy tủ chặn một phần cửa sổ để có thêm chỗ chứa là đổi lấy một phòng tối và bí, cái giá không đáng.
Đưa đồ cất lên cao và xuống gầm
Mặt sàn phòng nhỏ quý nhất, nên mọi chỗ chứa nên tìm ở hai nơi ít dùng: phía trên tầm mắt và phía dưới mặt giường. Một số cách hiệu quả:
- Kệ trên đầu cửa đi: một kệ sâu 25–30 cm chạy ngang phía trên khung cửa chứa được hộp đồ ít dùng mà không ai để ý.
- Tủ treo phía trên đầu giường: chỉ dùng khi tủ treo cách mặt nệm đủ cao để ngồi dậy không va đầu và được bắt vào tường đặc bằng phụ kiện chịu lực; không treo đồ nặng ngay trên gối.
- Hộc gầm giường có bánh xe: hợp với giường chân cao khoảng 25–30 cm; chọn loại có nắp để đỡ bụi.
- Móc và thanh treo sau cánh cửa: chỗ cho áo khoác mặc lại, túi xách, thay cho chiếc ghế vắt quần áo.
- Bậc bục giường: trong phòng có trần cao, nâng giường lên một bục 30–40 cm có ngăn kéo, vừa làm chỗ chứa vừa tách khu ngủ.
- Tủ kịch trần: tầng trên cùng cho chăn đông và vali, phải có bậc thang nhỏ gấp gọn để lấy đồ an toàn.
Đồ cất càng cao càng nên nhẹ. Tủ, kệ cao đứng sàn trong nhà có trẻ nhỏ phải bắt vít chống lật vào tường, vì trẻ hay trèo hoặc kéo ngăn kéo làm bậc. Đây là việc cần làm ngay khi lắp, không đợi.
Ánh sáng, màu và gương làm phòng trông rộng hơn
Phòng nhỏ có cảm giác rộng hơn khi ánh sáng đến từ nhiều phía và không có góc tối. Ngoài đèn trần, một đèn hắt dọc nóc tủ hoặc sau đầu giường làm tường sáng lên, khiến ranh giới phòng mờ đi. Đèn đọc sách gắn tường tiết kiệm mặt tab hơn đèn bàn.
Tường, trần và tủ cùng một tông sáng, như trắng ngà, be nhạt, xám ấm, làm các khối đồ hoà vào nhau. Điểm màu đậm nên tập trung ở đầu giường hay ga gối, chỗ dễ thay đổi, thay vì sơn một bức tường tối trong phòng chỉ rộng 3 m. Sàn sáng màu, ít ron, lát theo chiều dài phòng cũng giúp phòng trông sâu hơn.
Một tấm gương lớn đặt ở chỗ phản chiếu cửa sổ nhân đôi được ánh sáng. Cánh tủ áo ốp gương là cách gộp hai món làm một, vừa soi toàn thân vừa không chiếm thêm tường. Nên chọn gương có lớp phim an toàn phía sau để nếu vỡ thì mảnh không văng ra. Chỗ đặt gương được tính theo ánh sáng và tầm nhìn, cách chọn khổ gương trang trí thì thuộc chủ đề đồ trang trí.
Những thứ nên bỏ khỏi phòng ngủ nhỏ
Bàn trang điểm cỡ lớn. Một kệ nhỏ cạnh gương trong phòng tắm hoặc một tab có ngăn kéo rộng thường đủ chứa mỹ phẩm hằng ngày.
Ghế bành, ghế vắt đồ. Chiếc ghế trong phòng ngủ nhỏ gần như luôn thành nơi chất quần áo. Móc treo sau cửa làm việc đó gọn hơn.
Kệ tivi đứng. Nếu cần tivi, treo tường với dây đi âm, bỏ kệ. Nhiều gia đình nhận ra phòng ngủ dễ ngủ hơn khi không có tivi.
Đồ "để tạm" chờ thanh lý. Thùng giấy, máy móc hỏng, đồ chưa biết để đâu. Phòng nhỏ không có chỗ cho đồ tạm, chúng sẽ thành vĩnh viễn.
Thảm lớn, nhiều gối trang trí, rèm nhiều lớp có diềm. Những món này bám bụi và làm phòng nặng nề. Giữ một tấm thảm nhỏ cạnh giường, hai gối ngủ và rèm hai lớp đơn giản là đủ.
Câu hỏi thường gặp
Phòng 9 m² có kê được giường 1,8 m không?
Về kích thước có thể nhét vừa, nhưng thường phải áp một cạnh vào tường và hy sinh tab hoặc tủ áo. Với hai người, giường 1,6 m có lối đi hai bên thường dễ sống hơn. Nếu cần giường rộng cho cả con nhỏ ngủ chung, cân nhắc giường phụ kéo ra từ gầm thay vì giường lớn cố định.
Giường tầng hay giường gác có hợp phòng nhỏ người lớn ngủ không?
Giường gác lửng với bàn hoặc tủ bên dưới tiết kiệm sàn, hợp phòng có trần trên 3 m. Người lớn cần khoảng ngồi dậy trên giường đủ cao, thang chắc có tay vịn, và lan can. Phòng trần khoảng 2,7 m thường không đủ cho giường gác người lớn dùng hằng ngày.
Có nên làm sofa giường thay cho giường ở phòng ngủ phụ?
Hợp với phòng làm việc kiêm phòng khách ngủ lại vài đêm mỗi tháng. Nếu có người ngủ thường xuyên, giường thật với nệm tốt vẫn hơn, vì cơ cấu gập của sofa giường làm mặt nằm có khe và độ êm kém. Khi chọn, kiểm tra kích thước khi mở ra và khoảng trống cần có phía trước.
Phòng nhỏ có cửa sổ ngay tường duy nhất kê được giường thì làm sao?
Đặt đầu giường dưới cửa sổ là chấp nhận được nếu kính kín và có rèm cản sáng. Chọn đầu giường thấp dưới bậu cửa hoặc không có đầu giường, chừa khe để rèm buông, và đặt ổ điện, đèn đọc sách ở hai bức tường bên cạnh.
Tủ áo nên sâu bao nhiêu trong phòng nhỏ?
Tủ treo móc áo cần sâu khoảng 55–60 cm để áo không bị cấn cánh. Nếu phòng quá chật, có thể làm tủ nông 35–40 cm với thanh treo kéo ra phía trước hoặc chỉ dùng ngăn gấp, nhưng sức chứa đồ treo giảm rõ.
Làm sao để phòng nhỏ không bị bí khi đóng cửa ngủ?
Phòng nhỏ có thể tích không khí ít nên đóng kín cả đêm dễ ngột. Nên có khe thông gió hoặc quạt hút nhỏ, mở cửa sổ một lúc trước khi ngủ và sáng dậy, không để quá nhiều đồ vải và giày dép trong phòng.