Nội thất chủ cũ để lại chỉ có giá trị khi khung còn chắc, không ẩm mọt, kích thước hợp cách bạn sống, và chi phí làm mới bề mặt thấp hơn rõ so với thay mới. Thường giữ được: thùng tủ bếp và tủ áo âm tường còn chắc, khung giường gỗ tốt, bàn ăn gỗ đặc. Thường nên bỏ: nệm, sofa nệm mút cũ, rèm vải đã ố, đồ ván công nghiệp đã phồng chân, đồ có dấu mọt đang ăn.
Mua lại căn hộ đã qua sử dụng ở các thành phố Việt Nam, người mua thường được để lại một phần nội thất, có khi được tính vào giá, có khi chủ cũ chỉ không muốn chuyển đi. Bài này hướng dẫn kiểm từng nhóm đồ trước khi nhận nhà, cách chia giữ nguyên, làm mới hay bỏ, và thứ tự xử lý để không mất công. Phần pháp lý mua bán căn hộ không thuộc phạm vi bài; ở đây chỉ nhắc ghi rõ danh sách nội thất bàn giao.
Vì sao nên đánh giá nội thất cũ trước khi nhận nhà
Lúc đi xem nhà, người mua thường bị cuốn vào vị trí, hướng, giá và giấy tờ; nội thất để lại được nhìn lướt như “có sẵn, đỡ phải mua”. Đến khi nhận nhà, nhiều người mới thấy tủ áo âm tường ẩm mốc phía sau, ngăn kéo bếp ray gãy, giường kêu cót két, sofa có mùi. Lúc đó việc tháo bỏ thành chi phí của bạn, cộng thêm vá tường, sơn lại chỗ đồ cũ để lại vết.
Đánh giá trước có ba lợi ích. Một là biết chính xác những gì thật sự còn dùng được để cân nhắc trong thương lượng, thay vì coi mọi món đều là giá trị. Hai là thoả thuận được với chủ cũ việc tháo dỡ những món bạn không muốn trước khi bàn giao, vì tháo đồ âm tường, đồ cồng kềnh trong chung cư tốn công và phải đăng ký vận chuyển. Ba là lên kế hoạch cải tạo sớm: biết giữ tủ bếp thì bố trí bếp quanh nó, biết bỏ tủ áo thì đo lại tường để đóng mới.
Một lưu ý quan trọng: nên đi xem lại căn hộ khi đã dọn hết đồ cá nhân của chủ cũ, nếu có thể. Đồ treo kín tường che vết ẩm, thảm che sàn phồng, tủ đầy đồ che ngăn kéo hỏng. Nếu không được, ít nhất mở hết mọi cánh tủ, kéo hết ngăn kéo, nhìn vào gầm giường, sau sofa và nghiêng xem mặt sau các tủ rời.
Kiểm từng nhóm đồ: nhìn gì, sờ gì, ngửi gì
Mang theo đèn pin, thước dây và điện thoại để chụp. Kiểm theo bảng dưới:
| Nhóm đồ | Kiểm | Dấu hiệu nên bỏ hoặc thay |
|---|---|---|
| Tủ áo âm tường | Mặt sau và đáy tủ sát tường; mùi bên trong; bản lề, ray, thanh treo | Mốc đen lan rộng, ván mủn khi ấn, mùi ẩm không hết sau khi mở cửa |
| Tủ bếp | Đáy tủ dưới chậu rửa; cạnh dán quanh bếp nấu; bản lề, ray ngăn kéo | Đáy tủ phồng, mềm do rò nước lâu; cánh cong vênh không đóng khít |
| Giường, khung giường | Lắc mạnh khung; nghe tiếng kêu; xem mối ghép, phản đỡ đệm | Mối ghép lỏng nhiều chỗ, gỗ nứt dọc, dấu mọt có bột mới |
| Sofa, ghế bọc | Ngồi xuống đứng lên nhiều lần; ấn mút; ngửi; xem đường may | Mút xẹp không hồi, mùi hôi khó chịu, khung kêu, có côn trùng |
| Bàn ăn, bàn làm việc | Mặt bàn phẳng; chân vững; mối ghép | Mặt cong, nứt toác, chân lung lay không siết được |
| Rèm, thanh rèm | Vải có ố, mục ở mép nắng; thanh và giá đỡ chắc | Vải giòn rách khi kéo nhẹ; giá đỡ lỏng khỏi tường |
| Đèn, quạt trần | Bật thử; xem chao, chụp; hỏi tuổi thiết bị | Nhấp nháy, nóng bất thường, quạt rung lắc |
Với mọt, dấu cần chú ý là lỗ nhỏ kèm bột gỗ mịn mới rơi bên dưới; lỗ cũ không có bột có thể là mọt đã chết. Nếu nghi mọt đang hoạt động trong đồ gỗ tự nhiên, nên bỏ món đó hoặc nhờ người có nghề xử lý trước khi đưa đồ gỗ của bạn vào nhà, để tránh lây.
Ba quyết định cho mỗi món: giữ nguyên, làm mới bề mặt, bỏ
Giữ nguyên. Món đồ còn chắc, sạch, kích thước và vị trí hợp với cách sống của bạn, phong cách không xung đột quá với hướng bạn muốn. Thường là bàn ăn gỗ đặc, khung giường gỗ chắc, kệ sách đơn giản, đèn chiếu sáng còn tốt. Chỉ cần vệ sinh kỹ và siết lại ốc vít.
Làm mới bề mặt. Khung tốt nhưng bề ngoài cũ, lệch tông hoặc trầy xước: tủ áo âm tường thay cánh hoặc dán phim, tủ bếp thay mặt đá và tay nắm, sofa khung gỗ thay mút và vải bọc, bàn gỗ chà và phủ lại lớp hoàn thiện. Trước khi chọn hướng này, so tổng chi phí làm mới với mua đồ mới cùng chất lượng; nếu xấp xỉ nhau, đồ mới thường lợi hơn vì có bảo hành.
Bỏ. Khung yếu, ẩm mọt, kích thước chắn lối đi hoặc chắn sáng, hay đơn giản là bạn không muốn dùng đồ người khác đã nằm ngồi. Nệm và gối gần như luôn nên thay vì lý do vệ sinh. Đồ bỏ còn dùng được có thể cho, tặng hoặc bán lại thay vì vứt.
Ghi lại lý do. Mỗi món ghi một dòng vào bảng: tên, vị trí, quyết định, lý do, việc cần làm. Bảng này dùng để thương lượng với chủ cũ, để báo giá với thợ, và để cả nhà không tranh luận lại từ đầu mỗi khi nhìn thấy món đồ.
Đồ âm tường: tháo hay giữ là quyết định lớn nhất
Tủ áo, tủ bếp, kệ tivi, vách ốp gỗ âm tường là những món khó quyết nhất, vì tháo ra không chỉ là bỏ đồ: phía sau thường là tường chưa sơn, ổ điện bị che, ống nước, dây mạng đi lén sau tủ, sàn không lát dưới chân tủ. Khi tháo, phải vá tường, sơn lại, có khi lát thêm phần sàn hở. Nếu sàn mới định lát đè, phần dưới chân tủ cũ cũng phải xử lý cho phẳng.
Nếu thùng tủ âm tường còn chắc và vị trí hợp lý, giữ thùng và thay cánh, tay nắm, phụ kiện bên trong thường là lựa chọn kinh tế. Nhưng hãy kiểm kỹ mặt tường phía sau tủ: tủ áo áp vào tường ngoài nhà, tường giáp nhà vệ sinh hay tường hướng tây thường bị ẩm hoặc nóng; mốc phía sau sẽ quay lại dù cánh mới đẹp đến đâu. Mở một tấm hậu tủ ở góc dưới, nhìn vào bằng đèn pin; nếu mốc lan và ván mủn, nên tháo bỏ và xử lý nguồn ẩm trước.
Với tủ bếp, phần dễ hỏng nhất là thùng dưới chậu rửa. Nếu chỉ khoang này hỏng, có thể thay riêng khoang và giữ phần còn lại. Thiết bị bếp gắn liền như bếp âm, máy hút mùi, lò cần được bật thử và hỏi tuổi; thiết bị quá cũ có thể không đáng giữ, nhưng kích thước lỗ khoét mặt đá và tủ sẽ quyết định bạn mua thiết bị thay thế cỡ nào. Chi tiết về thùng, cánh và phụ kiện tủ bếp là một chủ đề riêng; ở đây chỉ cần quyết giữ hay bỏ ở mức tổng thể.
Thứ tự xử lý sau khi nhận nhà
Khi đã có bảng quyết định cho từng món, làm theo thứ tự sau để không mất công làm đi làm lại:
- Tháo bỏ và chuyển đi mọi món quyết định bỏ, kể cả đồ âm tường; đăng ký vận chuyển với ban quản lý nếu ở chung cư.
- Khảo sát lại tường, sàn, ổ điện vừa lộ ra sau đồ cũ; ghi những chỗ cần vá, cần thêm ổ điện, cần xử lý ẩm.
- Vệ sinh sâu toàn bộ những món giữ lại, bên trong tủ, gầm giường, mặt sau đồ rời; xử lý mùi bằng thông gió và lau khô trước khi bỏ đồ của bạn vào.
- Làm các hạng mục cố định: điện, sửa ẩm bề mặt, sơn, sàn. Che phủ kỹ những món giữ nguyên trong lúc làm.
- Làm mới bề mặt những món đã chọn: thay cánh tủ, dán phim, thay mặt đá, bọc lại sofa.
- Chỉ mua đồ mới sau cùng, khi đã thấy căn hộ với đồ giữ lại ở trạng thái mới; nhiều người nhận ra không cần mua thêm một số món định mua.
Trong danh sách bàn giao kèm hợp đồng mua bán, nên ghi rõ từng món nội thất để lại, tình trạng và ảnh chụp. Điều này giúp tránh tranh cãi khi chủ cũ chuyển đi mang theo đèn, rèm hay thiết bị mà bạn tưởng được để lại. Thủ tục mua bán và điều khoản hợp đồng nên hỏi người có chuyên môn pháp lý.
Phối đồ giữ lại với đồ mới để căn hộ không thành hai thời
Một nguy cơ của việc giữ đồ cũ là căn hộ trông như ghép từ hai ngôi nhà: tủ bếp gỗ sẫm bóng của chủ cũ cạnh sàn sáng màu mới, tủ áo cánh chỉ chạy viền kiểu cũ cạnh giường bọc vải tối giản. Cách khắc phục không phải là làm mới hết, mà là chọn một hai yếu tố nối giữa cũ và mới.
Yếu tố nối dễ nhất là màu nền và kim loại: sơn tường một màu trung tính đủ ấm để đi được với gỗ sẫm lẫn gỗ sáng; thay toàn bộ tay nắm tủ cũ và mới về cùng một loại, cùng màu kim loại. Chỉ riêng việc đồng bộ tay nắm và bản lề đã làm các món đồ khác thời trông như cùng một bộ.
Yếu tố nối thứ hai là tông gỗ: khi mua đồ mới, chọn tông gỗ gần với đồ giữ lại hoặc tương phản rõ ràng; tránh hai tông gần giống mà lệch nhau một chút, vì mắt nhìn sẽ thấy như một món bị bạc màu. Nếu tủ cũ quá sẫm và chiếm mảng lớn, dán phim hoặc thay cánh cho tủ là cách hiệu quả hơn mua đồ khác để chạy theo nó.
Cuối cùng, đồ giữ lại có giá trị riêng, như một bàn ăn gỗ đặc đã dùng nhiều năm, có thể được để làm điểm nhấn thay vì giấu đi. Chỉ cần xung quanh nó gọn và nền đơn giản, món đồ cũ tốt thường làm căn hộ có chiều sâu hơn một căn toàn đồ mới cùng lúc.
Ca giả định: căn hộ hai phòng ngủ còn gần đủ đồ
Căn hộ giả định khoảng 70 m², chủ cũ để lại tủ bếp chữ L, hai tủ áo âm tường, giường đôi, sofa nỉ, bàn ăn sáu ghế, rèm toàn nhà và đèn. Người mua là cặp vợ chồng trẻ chưa có con. Sau khi kiểm theo bảng, họ quyết định: giữ thùng tủ bếp, thay mặt đá, tay nắm và chậu vòi; giữ tủ áo phòng ngủ chính, thay cánh; tháo tủ áo phòng ngủ phụ vì mặt sau ẩm mốc do áp tường ngoài; giữ bàn ăn gỗ, bỏ bốn trong sáu ghế lung lay; bỏ giường, nệm, sofa và toàn bộ rèm; giữ đèn trần, thay đèn bàn ăn.
Sau khi tháo tủ áo phòng ngủ phụ, họ phát hiện vết thấm chân tường từ ngoài vào, phải mời thợ xử lý chống thấm trước khi đóng tủ mới. Đây là việc ngoài phạm vi nội thất, nhưng nếu giữ tủ cũ mà thay cánh, mốc sẽ lan sang cánh mới chỉ sau một mùa nồm. Đồ bỏ còn tốt như sofa và rèm được tặng lại cho người quen; giường và nệm được thu gom theo quy định của khu.
Kết quả: căn hộ mới hoàn chỉnh với chi phí thấp hơn đáng kể so với làm mới toàn bộ, chủ yếu nhờ giữ được thùng tủ bếp và một tủ áo, những hạng mục đóng mới tốn kém nhất. Bài học là quyết định đúng nằm ở việc kiểm mặt sau và đáy đồ, không phải ở mặt trước nhìn thấy khi đi xem nhà.
Câu hỏi thường gặp
Có nên giữ nệm của chủ cũ nếu trông còn mới?
Thường không nên. Nệm hấp thụ mồ hôi, da chết, có thể chứa mạt bụi hoặc rệp mà nhìn ngoài không thấy. Lý do vệ sinh và cảm giác thoải mái khiến thay nệm gần như luôn đáng. Khung giường gỗ chắc thì có thể giữ, vệ sinh kỹ và kiểm lại mối ghép.
Làm sao biết tủ áo âm tường có bị ẩm phía sau?
Mở hết cánh, ngửi mùi bên trong, dùng đèn pin soi các góc dưới và mặt sau. Ấn tay vào tấm hậu và đáy tủ, nếu mềm hoặc thấy đốm đen là dấu hiệu ẩm. Có thể tháo một tấm hậu nhỏ ở góc để nhìn mặt tường. Tủ áp tường ngoài hoặc giáp nhà vệ sinh cần kiểm kỹ nhất.
Chủ cũ không muốn tháo đồ trước khi bàn giao thì sao?
Có thể thoả thuận để lại nhưng tính vào chi phí bạn phải bỏ ra để tháo, vận chuyển, vá tường. Ghi rõ trong biên bản bàn giao những món để lại và tình trạng. Thương lượng cụ thể là việc giữa hai bên, nên có người am hiểu giao dịch hỗ trợ.
Thay cánh tủ áo âm tường cũ có khó không?
Nếu thùng tủ còn vuông, chắc và bản lề cùng loại phổ thông, thay cánh khá đơn giản với thợ có nghề. Khó hơn khi thùng tủ cong vênh hoặc kích thước cánh lẻ phải đặt làm. Nên thay luôn bản lề và tay nắm khi thay cánh để đồng bộ.
Đồ gỗ tự nhiên cũ có mọt thì xử lý được không?
Có những cách xử lý mọt do người làm nghề thực hiện, nhưng hiệu quả tuỳ mức độ và loại gỗ. Với đồ giá trị thấp, bỏ đi thường an toàn hơn để tránh mọt lây sang đồ khác. Với đồ có giá trị, nhờ thợ phục hồi đồ gỗ đánh giá trước khi đưa vào nhà.
Có nên giữ đèn và quạt trần cũ?
Bật thử, kiểm chao đèn, độ rung của quạt và hỏi tuổi thiết bị. Thiết bị còn tốt có thể giữ, nhưng nên nhờ thợ điện kiểm điểm đấu, giá treo quạt trần cho chắc. Nếu định làm lại trần hoặc đổi bố trí, vị trí đèn cũ có thể không còn hợp và nên thay.