Sofa văng thẳng hợp phòng khách hẹp, có nhiều cửa hoặc cần lối đi xuyên; sofa chữ L hợp phòng có một góc kín và gia đình hay ngồi đông hoặc nằm duỗi chân; sofa module hợp nhà hay chuyển chỗ, thang máy nhỏ, hoặc muốn đổi bố cục theo năm tháng. Kiểu nào cũng vậy, thứ quyết định vừa hay không là ba con số: chiều dài tường dành cho sofa, khoảng trống phía trước để đi lại, và chiều dài mặt ngồi thật sau khi trừ tay vịn.
Nhiều gia đình chọn kiểu sofa theo ảnh mẫu rồi mới mang về đặt vào phòng, và phát hiện chiếc chữ L chắn ngang cửa ban công hoặc chiếc văng dài ba mét chỉ ngồi thoải mái được hai người. Bài này đi từ cách đo phòng, đến điểm mạnh và điểm yếu của từng kiểu, rồi tới những lỗi chọn kiểu hay gặp. Phần thử khung, mút và vải đã có ở các bài riêng; ở đây chỉ bàn chuyện hình dáng và kích thước. Mọi con số đều là mức tham khảo thường gặp, nhà bạn cần đo lại.
Ba kiểu sofa khác nhau ở đâu
Trước khi đi xem hàng, nên nắm cách ba kiểu sofa phổ biến chiếm chỗ và phục vụ người ngồi khác nhau thế nào. Bảng dưới so theo cách dùng thật trong nhà phố và căn hộ Việt:
| Tiêu chí | Sofa văng thẳng | Sofa chữ L | Sofa module |
|---|---|---|---|
| Hình dáng | Một khối dài, hai hoặc ba chỗ, có thể kèm đôn rời | Hai cạnh vuông góc hoặc một văng có phần chaise kéo dài | Nhiều khối rời ghép lại: khối góc, khối giữa, khối có tay, đôn |
| Hợp với phòng | Phòng hẹp, phòng có cửa ở nhiều phía, phòng khách kiêm lối đi | Phòng có một góc kín, hai bức tường liền không có cửa | Phòng sẽ đổi công năng, nhà thuê, nhà hay chuyển |
| Số người ngồi thoải mái | Thường hai đến ba người | Thường bốn đến năm người, thêm một chỗ nằm duỗi | Tuỳ số khối, thêm bớt được |
| Vận chuyển | Một kiện dài, cần đo cửa và chiếu nghỉ cầu thang | Thường tách làm hai kiện | Nhiều kiện nhỏ, dễ qua thang máy và cầu thang hẹp |
| Điểm yếu | Ít chỗ nằm, khách đông phải kê thêm ghế | Khó đổi bố cục, góc chết khó ngồi, đặt sai chiều là chắn lối | Khe giữa các khối, khối trượt ra nếu không có chốt nối |
| Khi chuyển nhà | Dễ đặt vào phòng mới | Có thể không hợp góc của nhà mới | Dễ xếp lại theo mặt bằng mới |
Không kiểu nào tốt hơn tuyệt đối. Câu hỏi đúng là phòng nhà bạn có bao nhiêu bức tường kín, lối đi chạy qua đâu, và cả nhà ngồi thế nào vào buổi tối.
Đo phòng trước khi nghĩ tới kiểu dáng
Mười lăm phút đo đạc giúp tránh phần lớn sai lầm khi chọn kiểu sofa. Làm theo thứ tự sau, ghi số lên một tờ giấy vẽ tay mặt bằng:
- Đo chiều dài các bức tường kín, tức đoạn tường không có cửa đi, cửa sổ thấp, ổ điện tổng hay dàn lạnh treo thấp. Đó là nơi lưng sofa có thể tựa vào. Ghi riêng từng đoạn, kể cả đoạn ngắn chỉ hơn một mét.
- Vẽ lối đi chính từ cửa vào tới bếp, cầu thang, ban công, phòng ngủ. Lối đi thường cần rộng khoảng 70–90 cm để một người đi thoải mái; lối có người bưng đồ hay đẩy xe nên rộng hơn. Sofa không được lấn vào dải này.
- Đo khoảng phía trước sofa: từ mép sofa tới bàn trà thường để khoảng 40–50 cm, từ sofa tới kệ tivi tuỳ cỡ màn hình. Cộng các khoảng này với độ sâu sofa để biết phòng còn bao nhiêu.
- Dán băng keo giấy lên sàn theo đúng kích thước sofa định mua, kể cả phần chaise hoặc khối góc. Để đó hai ba ngày, đi lại bình thường. Nếu bạn liên tục vấp hoặc phải đi vòng, kích thước đó không hợp.
- Đo đường đưa sofa vào nhà: cửa chính, cửa thang máy, chiều cao trần thang máy, chiếu nghỉ cầu thang. Kiện sofa văng ba chỗ thường là kiện dài nhất trong cả nhà.
Bước dán băng keo nghe như thừa, nhưng đây là cách rẻ nhất để thấy trước một chiếc sofa chiếm chỗ ra sao. Ảnh mẫu trên mạng thường chụp trong phòng rộng gấp đôi căn hộ bình thường, nên mắt rất dễ đánh giá sai.
Sofa chữ L: góc trái hay góc phải, và chaise hay góc vuông
Sofa chữ L bán theo hai chiều, thường gọi là góc trái và góc phải. Cách gọi không thống nhất giữa các nơi bán: có nơi tính theo khi bạn ngồi trên sofa, có nơi tính theo khi bạn đứng đối diện nhìn vào. Vì thế đừng chỉ nói "góc trái", hãy vẽ hình mặt bằng và chỉ rõ phần dài nằm ở phía nào khi đứng nhìn từ phía tivi, rồi nhờ người bán xác nhận trên giấy. Đặt nhầm chiều là lỗi khó sửa nhất, vì nhiều mẫu không đảo chiều được.
Phần ngắn của chữ L có hai dạng. Dạng chaise là một đoạn mặt ngồi kéo dài ra phía trước, không có tựa lưng ở đầu, dùng để nằm duỗi chân. Dạng góc vuông có tựa lưng chạy suốt cả hai cạnh, ngồi được nhiều người hơn nhưng chỗ ngay góc thường khó ngồi vì đầu gối người ngồi góc chạm đầu gối người bên cạnh. Gia đình hay nằm xem phim thường hợp chaise; nhà hay có khách ngồi quanh nói chuyện hợp góc vuông.
Chữ L nên tựa vào hai bức tường hoặc một bức tường và một mặt thoáng có tủ thấp phía sau. Đặt chữ L giữa phòng làm vách ngăn với bếp được, nhưng lưng sofa sẽ lộ ra, cần chọn mẫu có lưng hoàn thiện đẹp. Một lỗi hay gặp là cạnh ngắn của chữ L chĩa thẳng vào lối đi từ cửa vào, khiến ai vào nhà cũng phải đi vòng. Khi dán băng keo, đi thử đúng đường bạn vào nhà mỗi ngày.
Sofa module: tiện ở đâu, cần kiểm gì
Lợi lớn nhất là vận chuyển và thay đổi. Các khối nhỏ đi qua thang máy căn hộ, cầu thang nhà ống và cửa phòng dễ hơn một kiện văng dài. Khi chuyển nhà hay đổi phòng, bạn xếp lại thành chữ L, chữ U, hai văng đối diện hoặc tách một khối sang phòng ngủ.
Điểm yếu nằm ở khe và chốt nối. Các khối đặt cạnh nhau sẽ trượt dần ra khi có người ngồi xuống mạnh, nhất là trên sàn gỗ hoặc gạch bóng. Mẫu tốt có chốt hoặc kẹp nối giữa các khối ở mặt dưới. Hỏi rõ có chốt nối không, chốt bằng kim loại hay nhựa, tháo lắp có cần dụng cụ không.
Khe giữa đệm ngồi. Mỗi khối có đệm riêng nên giữa hai khối luôn có một đường khe. Người ngồi ngay khe sẽ thấy hơi hụt, và vụn bánh, đồ chơi nhỏ thường lọt xuống đó. Ngồi thử đúng vị trí giữa hai khối trước khi quyết định.
Mua thêm khối về sau không chắc khớp. Vải cùng mã nhưng khác lô nhuộm có thể lệch màu; mẫu cũng có thể ngừng sản xuất. Nếu định mua dần, nên mua đủ số khối cơ bản ngay từ đầu, hoặc hỏi cửa hàng có giữ mẫu bao lâu.
Tổng chiều dài lớn hơn bạn nghĩ. Khối có tay vịn thường rộng hơn khối giữa. Cộng chiều rộng từng khối theo đúng cấu hình bạn chọn, đừng lấy chiều rộng khối giữa nhân với số khối.
Chiều dài trên tem và chiều dài mặt ngồi thật
Khi người bán nói sofa dài 2,2 m, đó là chiều dài phủ bì từ mép tay vịn này tới mép tay vịn kia. Mặt ngồi thật bằng chiều dài phủ bì trừ đi hai tay vịn. Tay vịn dày kiểu hộp vuông có thể chiếm mỗi bên 20–30 cm, tay vịn mảnh chỉ khoảng 10 cm. Ví dụ giả định: hai chiếc sofa cùng dài 2,2 m, chiếc tay vịn dày mỗi bên 25 cm còn mặt ngồi 1,7 m, chiếc tay vịn mảnh mỗi bên 10 cm còn mặt ngồi 2 m. Chênh 30 cm là chênh gần một chỗ ngồi.
Độ sâu cũng vậy. Độ sâu phủ bì gồm cả lưng tựa; độ sâu ngồi là từ mép trước tới đệm tựa. Sofa sâu ngồi lớn rất thích để ngồi co chân, nhưng người thấp ngồi thẳng sẽ không chạm được lưng vào tựa nếu không kê thêm gối. Gia đình có người cao và người thấp chênh nhau nhiều nên ngồi thử cả hai người, hoặc chọn mẫu có gối tựa rời để điều chỉnh.
Phần chaise của sofa chữ L cũng cần đo theo người nằm: người cao muốn duỗi hết chân cần phần chaise dài hơn chiều dài từ hông tới gót. Chaise ngắn quá thì bắp chân treo ngoài mép, nằm lâu mỏi. Khi hỏi kích thước, xin luôn cả ba con số: chiều dài phủ bì, chiều dài mặt ngồi, độ sâu ngồi; với chữ L thêm chiều dài cạnh ngắn.
Chọn kiểu theo cách nhà bạn thật sự ngồi
Kiểu sofa nên đi theo thói quen hằng ngày hơn là theo số khách vài lần một năm. Một vài tình huống thường gặp:
- Hai vợ chồng trẻ ở căn hộ một phòng ngủ: văng hai đến ba chỗ kèm một đôn rời thường đủ. Đôn dùng gác chân, làm bàn tạm, hay kéo ra làm chỗ ngồi thêm khi có khách.
- Gia đình bốn người hay nằm xem phim buổi tối: chữ L có chaise hoặc module có khối nằm hợp hơn văng dài, vì ít nhất một người được duỗi chân mà không chiếm chỗ cả nhà.
- Nhà hay có họ hàng đến chơi, ngồi uống trà: hai văng đối diện qua bàn trà, hoặc văng kèm hai ghế đơn, giúp mọi người nhìn mặt nhau nói chuyện. Chữ L làm người ngồi đầu này phải quay đầu mới thấy người đầu kia.
- Nhà có trẻ nhỏ hay leo trèo: sofa thấp, tay vịn tròn, không có khe sâu giữa các khối. Chữ L hoặc module có đệm rời dễ bị trẻ kéo ra làm đồ chơi; nên chọn mẫu có đệm cố định hoặc chốt giữ.
- Nhà thuê, có thể chuyển trong vài năm: module hoặc văng gọn dễ mang theo hơn chữ L lớn, vì góc kín của nhà sau có thể nằm ở phía ngược lại.
- Người hay ngồi bệt dựa lưng vào sofa: thói quen này khá phổ biến ở nhà Việt. Chọn sofa có mặt trước không quá cao và lưng dưới không có thanh gỗ lộ ra để tựa lưng không đau.
Nếu nhà có hai nhu cầu đối nghịch, chẳng hạn hằng ngày chỉ hai người ngồi nhưng Tết đông khách, cách gọn nhất thường là sofa vừa đủ cho hằng ngày cộng vài ghế đẩu hoặc đôn xếp cất được.
Những lỗi chọn kiểu sofa hay gặp
Chọn sofa lớn nhất mà tường chứa được. Tường dài 3 m không có nghĩa nên mua sofa 3 m. Hai đầu sofa nên chừa khoảng trống cho bàn góc, đèn đứng hoặc đơn giản là cho phòng thở. Sofa sát kín hai đầu tường làm phòng trông chật hơn thực tế.
Quên cửa ban công và cửa sổ. Chữ L chắn một nửa cửa ban công sẽ khiến việc phơi đồ, tưới cây mỗi ngày thành chuyện phiền. Cửa sổ thấp phía sau lưng sofa cũng khó mở, khó kéo rèm.
Đặt sofa đối diện thẳng cửa ra vào mà không có khoảng đệm. Người ngồi sofa nhìn thẳng ra cửa, khách vào nhà nhìn thẳng vào người đang ngồi. Thường nên có một khoảng đệm như kệ giày, vách lửng, hay xoay sofa nghiêng.
Tin vào cách gọi góc trái, góc phải. Như đã nói ở trên, luôn vẽ hình, chỉ rõ chiều và nhờ người bán ký xác nhận trên giấy đặt hàng.
Mua theo bộ mẫu trưng bày. Phòng trưng bày thường rộng, trần cao, nên sofa trông vừa vặn. Mang về căn hộ trần 2,8 m và phòng khách 15 m², cùng chiếc sofa ấy có thể nặng nề. Kích thước nhà mình là thước đo duy nhất.
Bỏ qua chiều cao tựa lưng. Sofa tựa thấp làm phòng thoáng, nhưng không đỡ đầu khi ngả. Sofa tựa cao đỡ đầu tốt nhưng chắn tầm nhìn nếu đặt giữa phòng làm vách ngăn. Chọn theo vị trí đặt.
Câu hỏi thường gặp
Phòng khách khoảng 15 m² nên chọn sofa chữ L hay văng thẳng?
Tuỳ hình dạng phòng hơn là diện tích. Phòng vuông có một góc kín đặt được chữ L cỡ nhỏ, cạnh dài khoảng hai mét. Phòng hẹp và dài, nhiều cửa, hoặc phòng khách kiêm lối đi thì văng thẳng kèm đôn thường dễ sống hơn. Dán băng keo đúng kích thước lên sàn để thử trước.
Sofa chữ L có đảo chiều được không?
Một số mẫu có phần chaise rời gắn được sang hai bên, hoặc khối góc đặt được cả hai phía; nhiều mẫu khác thì cố định. Hỏi rõ trước khi đặt và ghi vào giấy đặt hàng. Nếu bạn nghĩ sẽ chuyển nhà trong vài năm, mẫu đảo chiều được hoặc sofa module an toàn hơn.
Sofa module có kém chắc hơn sofa liền khối không?
Không hẳn. Độ chắc phụ thuộc khung từng khối và cách nối. Khối làm tốt có khung riêng đầy đủ, chân chắc và chốt nối với khối bên cạnh. Điểm hay gặp ở module rẻ là khối nhẹ, không có chốt, nên trượt rời khi ngồi. Ngồi thử ngay khe giữa hai khối và đẩy ngang xem có tách ra không.
Đôn sofa có cần thiết không?
Đôn không bắt buộc nhưng rất linh hoạt trong nhà nhỏ: gác chân, đặt khay trà, làm chỗ ngồi thêm, có loại có ngăn chứa chăn hoặc đồ chơi. Với căn hộ không đủ chỗ cho chữ L, văng thẳng cộng một đôn rời cho cảm giác gần giống chaise mà vẫn dời đi được khi cần lối đi.
Có nên đặt sofa quay lưng ra giữa phòng để ngăn với bếp?
Được, nếu lưng sofa được hoàn thiện đẹp và phía sau còn đủ lối đi. Nhiều nhà đặt thêm một tủ thấp hoặc bàn hẹp sát lưng sofa để che phần lưng và làm chỗ đặt đèn. Sofa tựa thấp hợp vị trí này hơn vì không chắn tầm nhìn từ bếp sang phòng khách.
Làm sao biết sofa có lọt qua cửa căn hộ và thang máy?
Xin người bán kích thước kiện đóng gói, không chỉ kích thước sofa. So với chiều rộng thông thuỷ cửa, kích thước cửa và chiều sâu thang máy, chiếu nghỉ cầu thang. Kiện dài có thể nghiêng đưa vào thang máy nếu trần đủ cao. Nhiều mẫu tháo được chân và tay vịn để lọt cửa hẹp.