Một căn hộ hai phòng ngủ khoảng 60–75 m² vẫn đủ cho bố mẹ và hai con nếu ba việc được làm đúng: chia phòng ngủ theo giai đoạn của con thay vì cố định một lần, tính chỗ cất đồ theo đầu người ngay từ đầu, và để phòng khách cùng bếp ăn gánh những việc mà phòng ngủ không chứa nổi như học bài, chơi, tiếp khách. Phần lớn căn hộ chật không phải vì thiếu mét vuông mà vì đồ không có chỗ, và phòng nào cũng bị kéo vào làm kho.
Căn hai phòng ngủ là loại phổ biến nhất ở các dự án chung cư đô thị Việt Nam, và cũng là loại mà nhiều gia đình ở lâu nhất, từ lúc mới có con đầu tới khi con thứ hai vào cấp hai. Bài này đi theo đúng chặng đường đó: diện tích thật, các cách chia phòng, lưu trữ cho bốn người, khu chung, lối vào và lô gia, kế hoạch làm theo giai đoạn và một ví dụ giả định. Mọi kích thước là tham khảo, cần đo căn hộ của mình.
Căn hai phòng ngủ thường có gì và thiếu gì
Một căn hai phòng ngủ phổ biến gồm phòng khách liền bếp ăn, một phòng ngủ chính có nhà vệ sinh riêng, một phòng ngủ phụ, một nhà vệ sinh chung và một lô gia nhỏ đặt máy giặt. Diện tích thông thuỷ hay gặp từ 55 đến 75 m². Phòng ngủ chính thường 11–14 m², phòng phụ 8–11 m², khu khách–bếp–ăn liền nhau khoảng 20–28 m². Hành lang trong căn được thiết kế tối thiểu để tiết kiệm diện tích.
Những thứ căn hộ thường thiếu so với nhu cầu của gia đình bốn người: chỗ để giày dép, mũ bảo hiểm, áo mưa và xe đẩy ở cửa vào; chỗ cất đồ theo mùa như chăn bông, quạt sưởi, đồ Tết; chỗ cho đồ chơi và sách của con; chỗ phơi đồ đủ cho bốn người trong những ngày mưa liền. Thiết kế mẫu của chủ đầu tư thường vẽ một sofa dài, một bàn ăn bốn ghế và hai giường, không vẽ những thứ đó, nên gia đình dọn vào ở mới phát hiện thiếu.
Điểm mạnh của căn hai phòng ngủ là hình dạng thường gọn, các phòng ngủ có cửa sổ, khu khách–bếp thông nhau nên dễ trông con khi nấu ăn. Tận dụng tốt điểm mạnh này quan trọng hơn cố nhồi thêm một phòng thứ ba bằng vách ngăn tạm, vốn thường làm cả căn tối và bí.
Ba cách chia phòng ngủ theo giai đoạn của con
Không có cách chia đúng cho mọi nhà. Cách hợp lý thường thay đổi theo tuổi và giới tính của hai con, vì vậy nội thất phòng phụ nên chọn sao cho chuyển được giữa các phương án:
| Giai đoạn | Phòng chính | Phòng phụ | Nội thất nên chọn |
|---|---|---|---|
| Hai con còn nhỏ, dưới mẫu giáo | Bố mẹ và con nhỏ nhất, giường cũi sát giường lớn | Con lớn, kèm góc chơi; hoặc phòng chơi và ngủ trưa | Giường đơn thấp, kệ đồ chơi thấp neo tường, sàn trống |
| Hai con đi học, cùng giới hoặc còn nhỏ | Bố mẹ | Hai con chung phòng, mỗi con một góc | Giường tầng hoặc hai giường đơn, hai bàn học, tủ chia đôi |
| Con lớn tuổi dậy thì, khác giới | Bố mẹ và con nhỏ, hoặc bố mẹ chuyển sang phòng khách ngủ tạm | Một con | Cân nhắc đổi căn lớn hơn hoặc tạo góc ngủ thứ ba có vách và cửa thật |
Điểm mấu chốt là đừng đóng cứng phòng phụ theo đúng giai đoạn hiện tại. Giường cũi, bàn thay tã, kệ đồ chơi sẽ hết dùng sau vài năm; tủ áo âm tường chia ngăn theo chiều cao trẻ nhỏ sẽ phải sửa khi con lớn. Chọn tủ có thanh treo và đợt dời được, bàn học chỉnh được chiều cao, giường có thể nâng cấp thành giường tầng hoặc tách ra hai giường đơn giúp phòng phụ đi cùng gia đình qua cả ba giai đoạn.
Khi hai con khác giới bước vào tuổi dậy thì, nhu cầu riêng tư trở nên chính đáng. Nhiều gia đình lúc này đổi chỗ: bố mẹ nhường phòng chính, dùng phòng khách có sofa giường hoặc vách ngăn kéo làm chỗ ngủ. Đây là quyết định của từng nhà, nội thất chỉ giúp làm cho phương án nào cũng dễ sống.
Lưu trữ cho bốn người: tính theo đầu người, không theo phòng
Cách tránh căn hộ bị đồ tràn ra mọi mặt phẳng là tính chỗ cất từ nhu cầu từng người, rồi mới phân ra từng phòng. Một vài mức tham khảo hay dùng:
- Tủ quần áo: người lớn thường cần khoảng 0,8–1,2 m chiều ngang tủ treo và ngăn mỗi người, trẻ em khoảng 0,5–0,8 m. Gia đình bốn người như vậy cần khoảng 3–4 m tủ áo tổng cộng, chia ra phòng chính và phòng phụ.
- Giày dép và đồ ra đường: tủ giày ở cửa chứa được ít nhất bốn đôi đang dùng mỗi người, cộng chỗ treo áo khoác, áo mưa, mũ bảo hiểm, cặp sách. Giày ít dùng cất chỗ khác.
- Đồ theo mùa và đồ ít dùng: chăn bông, quạt sưởi, vali, đồ Tết, đồ dã ngoại. Đây là nhóm hay bị quên và cuối cùng nằm dưới gầm giường hoặc trên nóc tủ. Dành riêng phần trên cùng của tủ áo kịch trần hoặc tủ âm ở hành lang cho nhóm này.
- Sách và đồ chơi của con: kệ thấp neo tường trong phòng con và một thùng có nắp ở phòng khách cho đồ chơi đang chơi; định kỳ luân phiên đồ chơi để số lượng đang bày không vượt quá chỗ.
- Giấy tờ, thuốc men, dụng cụ: một ngăn kéo có khoá cho giấy tờ quan trọng, một hộp thuốc để cao ngoài tầm trẻ, một hộp dụng cụ sửa chữa nhỏ.
- Đồ bếp và thực phẩm khô: phụ thuộc thói quen nấu, nhưng gia đình nấu ăn hằng ngày thường thiếu tủ đứng cho gạo, đồ khô, nồi lớn; tủ bếp chi tiết là chuyện riêng, ở đây chỉ cần chừa chỗ.
Khi cộng lại, nhiều gia đình nhận ra họ cần nhiều chỗ cất hơn mức tủ mà thiết kế mẫu đề xuất. Lời giải thường không phải là thêm tủ ở mọi phòng, mà là dồn lưu trữ vào vài khối lớn kịch trần ở vị trí ít ảnh hưởng ánh sáng, để các phòng còn lại thoáng.
Khu chung: phòng khách và bếp ăn gánh nhiều việc
Trong căn hai phòng ngủ có hai con, phòng khách không chỉ để tiếp khách. Đó là nơi cả nhà ngồi cùng nhau buổi tối, nơi con nhỏ chơi khi bố mẹ nấu ăn, nơi con lớn có thể học tạm khi phòng ngủ có em đang ngủ. Vì vậy chỗ ngồi nên đủ cho bốn người cùng lúc mà không ai phải ngồi bệt, sàn trước sofa có khoảng trống đủ để trải một tấm thảm chơi, và bàn trà nên là loại góc bo, có thể kê sang bên khi cần sàn rộng.
Bàn ăn trong gia đình có con thường được dùng nhiều nhất nhà, không chỉ cho bữa cơm mà còn cho làm bài tập, vẽ, gói quà, làm việc tối. Bàn bốn chỗ là tối thiểu; nếu diện tích cho phép, bàn có thể kéo dài lên sáu chỗ cho ngày ông bà sang chơi. Đèn trên bàn ăn đủ sáng để đọc và viết, ổ điện gần bàn để sạc máy tính, và một ngăn kéo hoặc kệ gần đó để cất bút, giấy của con sau mỗi lần dùng giúp bàn được dọn sạch trước bữa cơm.
Tivi không nhất thiết là tâm điểm. Nhiều gia đình có con nhỏ chọn kệ thấp dài thay cho kệ tivi đồ sộ, phía trên để sách và vài món trang trí, tivi treo tường hoặc đặt gọn ở một bên. Điều này giải phóng mặt tường cho lưu trữ kín và giảm số đồ dễ đổ, dễ va trong tầm của trẻ.
Lối vào và lô gia: chỗ chật nhất của gia đình có con
Cửa vào là nơi đồ ùn lại. Mỗi lần cả nhà về là bốn đôi giày, bốn mũ bảo hiểm, cặp sách, túi chợ, áo khoác dồn vào một khoảng chưa tới 1 m². Không có chỗ cố định, đồ sẽ tràn lên sofa và bàn ăn.
Tủ giày kịch trần mỏng. Một tủ giày sâu khoảng 30–35 cm chạy kịch trần dọc tường cạnh cửa chứa được nhiều hơn tủ giày thấp kiểu cũ, kèm một hộc mở ở giữa để chìa khoá, khẩu trang, ví và một ghế nhỏ để ngồi xỏ giày.
Móc treo theo chiều cao từng người. Một hàng móc thấp cho cặp sách và áo của con giúp con tự treo đồ, một hàng cao cho người lớn. Đây là chi tiết nhỏ nhưng làm thay đổi thói quen cả nhà.
Lô gia vừa giặt vừa phơi vừa chứa. Lô gia nhỏ phải gánh máy giặt, có khi cả máy sấy, sào phơi, đồ lau nhà, chậu, bình gas dự phòng. Tủ đặt trên máy giặt và kệ hẹp dọc tường giúp sàn lô gia còn chỗ đi lại; giàn phơi kéo hoặc phơi trên trần tiết kiệm chỗ hơn cây phơi đứng.
An toàn lô gia khi có trẻ. Không kê ghế, thùng, máy giặt sát lan can để trẻ không trèo được; cửa ra lô gia có chốt cao; lưới hoặc khung chắn theo quy định của toà nhà. Phần này quan trọng hơn mọi chuyện thẩm mỹ.
Làm nội thất theo giai đoạn 5–10 năm
Gia đình bốn người ở căn hai phòng ngủ thường ở lâu. Thay vì làm hết một lần theo nhu cầu hiện tại, nên chia nội thất thành phần cố định và phần thay đổi:
- Phần cố định làm ngay và làm tốt: sàn, sơn, đèn, tủ áo khung lớn, tủ giày, tủ bếp, rèm. Đây là thứ đắt và phiền khi làm lại, nên chọn vật liệu bền, màu trung tính.
- Phần theo giai đoạn của con, chọn loại chuyển đổi được: giường, bàn học, kệ đồ chơi, ghế. Ưu tiên đồ rời, tháo lắp, chỉnh chiều cao.
- Phần dễ thay: thảm, gối tựa, đồ trang trí, ga gối. Đổi khi con lớn hoặc khi chán.
- Chừa sẵn hạ tầng: ổ điện đủ cho hai bàn học trong phòng phụ dù hiện tại mới dùng một; điểm neo tường cho kệ và tủ sau này; dây mạng hoặc vị trí bộ phát sóng ở giữa căn.
- Rà lại mỗi khi có thay đổi lớn: con vào lớp một, con thứ hai ra đời, ông bà lên ở cùng. Mỗi mốc là dịp dọn bớt đồ không còn dùng trước khi mua thêm.
Chi phí nội thất vì vậy cũng chia theo giai đoạn, không dồn một cục lúc nhận nhà. Các cấu phần lớn thường là tủ cố định, sàn và đèn, đồ rời lớn; phần đồ cho con chiếm ít hơn nhưng lặp lại nhiều lần.
Ví dụ giả định: căn 68 m² của một gia đình bốn người
Gia đình giả định gồm bố mẹ đi làm, con gái lớp ba và con trai ba tuổi, ở căn 68 m² hai phòng ngủ, phòng chính 13 m², phòng phụ 10 m². Lúc mới dọn vào, họ làm theo thiết kế mẫu: phòng phụ đặt một giường đơn và một bàn học cho con gái, con trai ngủ cùng bố mẹ, phòng khách có sofa chữ L lớn và kệ tivi dài, tủ giày thấp ở cửa.
Sau hai năm, những vấn đề xuất hiện: đồ chơi của con trai tràn khắp phòng khách, cửa vào lúc nào cũng có giày mũ ngổn ngang, con gái học bài ở bàn ăn vì phòng phụ chật, phòng chính chứa thêm giường cũi rồi giường đơn nhỏ nên không còn lối đi. Gia đình xếp lại theo hướng tính đồ theo đầu người: thay giường đơn ở phòng phụ bằng giường tầng thấp có ngăn kéo, đặt hai bàn học dọc cửa sổ, tủ áo chia đôi có ngăn thấp cho con trai; con trai chuyển sang phòng phụ.
Ở phòng khách, sofa chữ L đổi thành sofa thẳng ba chỗ cộng một ghế đơn, giải phóng một góc làm kệ đồ chơi thấp neo tường và tấm thảm chơi. Kệ tivi dài thay bằng tủ thấp kín. Tủ giày thấp đổi thành tủ kịch trần mỏng có ghế ngồi và móc treo hai tầng. Phòng chính lấy lại lối đi hai bên giường. Tổng số đồ không tăng, nhiều món còn được thanh lý, nhưng mọi thứ có chỗ của nó, và gia đình đánh giá căn hộ rộng hơn so với lúc đầu.
Câu hỏi thường gặp
Căn hộ hai phòng ngủ ở được bao lâu với gia đình bốn người?
Nhiều gia đình ở được tới khi con lớn vào tuổi dậy thì, nhất là khi hai con cùng giới. Mốc thường phải tính lại là khi con khác giới cần phòng riêng. Nội thất chuyển đổi được giúp kéo dài thời gian ở thoải mái, còn quyết định đổi căn phụ thuộc điều kiện từng nhà.
Có nên ngăn phòng khách để tạo thêm phòng ngủ thứ ba không?
Có thể làm nếu phòng khách đủ rộng và chỗ ngăn có cửa sổ, nhưng thường làm cả căn tối và bí hơn. Vách ngăn nhẹ, kính mờ phía trên hoặc cửa lùa giúp giữ ánh sáng. Nên kiểm nội quy toà nhà và hỏi người có chuyên môn về thông gió, điều hoà trước khi làm.
Phòng phụ 9 m² có kê được chỗ cho hai con không?
Thường kê được nếu dùng giường tầng hoặc giường có giường kéo bên dưới, bàn học dọc cửa sổ và tủ áo kịch trần nông. Lối đi chính nên còn khoảng 70 cm. Cần đo kỹ vị trí cửa ra vào, cửa sổ và điều hoà trước khi chọn đồ.
Nên đặt tủ quần áo âm tường hay mua tủ rời cho căn hộ ở lâu?
Tủ âm tường tận dụng tốt chiều cao và góc, hợp với căn hộ ở lâu dài. Tủ rời linh hoạt khi đổi công năng phòng hoặc chuyển nhà. Nhiều gia đình kết hợp: tủ âm ở phòng chính và hành lang, đồ rời tháo lắp ở phòng con.
Làm sao để đồ chơi của con không tràn khắp nhà?
Đặt giới hạn bằng chỗ chứa: một kệ thấp trong phòng con, một thùng có nắp ở phòng khách. Đồ chơi vượt quá chỗ thì cất bớt và luân phiên định kỳ. Cho con tự cất đồ vào chỗ cố định sau khi chơi giúp duy trì gọn gàng lâu dài.
Gia đình bốn người cần bao nhiêu chỗ ngồi ở phòng khách?
Ít nhất đủ cho bốn người ngồi cùng lúc thoải mái, cộng thêm một hai chỗ cho khách như ghế đơn, đôn hoặc ghế ăn kéo sang. Sofa ba chỗ cộng một ghế đơn thường linh hoạt hơn sofa chữ L lớn trong căn hộ có con nhỏ.