Vợ chồng trẻ về nhà riêng đầu tiên nên mua nội thất theo ba đợt: đợt đầu chỉ những món cần để ở được ngay, đợt hai sau vài tháng khi đã biết mình dùng nhà thế nào, đợt ba khi chuẩn bị đón con hoặc khi có thay đổi lớn. Mua đủ một lần ngay khi nhận nhà nghe tiện nhưng thường dẫn tới đồ sai cỡ, sai chỗ, sai thói quen, và nhà đầy trước khi cần.
Nhà riêng đầu tiên còn là lần đầu hai người với hai thói quen sống phải chung một không gian theo cách của mình, không phải theo nếp nhà bố mẹ. Bài này đi qua lý do mua theo đợt, danh sách từng đợt, những chuyện nên thống nhất trước khi mua, phòng ngủ chung, chừa chỗ cho em bé, cách nghĩ về khoản tiền nội thất và những món hay mua vội rồi hối. Bối cảnh là căn hộ hoặc nhà phố nhỏ, áp dụng được cho cả nhà mua và nhà thuê dài hạn.
Vì sao nên mua theo đợt thay vì mua đủ một lần
Lúc mới nhận nhà, hai người chưa biết chắc mình sẽ dùng từng góc ra sao. Ánh nắng buổi chiều chiếu vào đâu, phòng nào ồn, ai làm việc ở nhà vào giờ nào, có thường nấu ăn không hay chủ yếu ăn ngoài, bạn bè có hay đến chơi không. Những điều đó chỉ rõ sau vài tuần đến vài tháng sống thật. Đồ mua trước khi biết là đồ mua theo hình dung, và hình dung thường lệch với đời sống.
Mua theo đợt còn giúp tránh hiệu ứng mua đồng bộ một lần: cả nhà một bộ sưu tập của một nơi bán, nhìn đẹp như ảnh mẫu nhưng thiếu cá tính và khó thay từng món về sau. Đồ được chọn dần qua thời gian thường hợp với hai người hơn, và mỗi món mua sau có thể khắc phục điều mà món trước chưa làm được.
Cuối cùng là chuyện dòng tiền. Nhiều cặp vợ chồng trẻ vừa lo xong đám cưới, tiền mua hoặc đặt cọc thuê nhà, quỹ dự phòng còn mỏng. Dồn hết vào nội thất trong tháng đầu khiến gia đình không còn đệm cho những khoản bất ngờ, trong khi phần lớn đồ nội thất không gấp gáp như vậy.
Ba đợt mua: món nào trước, món nào sau
Danh sách dưới đây là gợi ý cho một căn hộ hoặc nhà nhỏ đã có sẵn bếp và nhà vệ sinh hoàn thiện. Phần sàn, sơn, đèn, tủ âm nếu có làm nên hoàn tất trước khi dọn vào, vì làm sau rất phiền:
| Đợt | Thời điểm | Nên mua | Lý do |
|---|---|---|---|
| Đợt 1 | Trước hoặc ngay khi dọn vào | Giường và nệm, tủ áo hoặc giá treo tạm, rèm phòng ngủ, bàn ăn và ghế, đồ bếp cơ bản, tủ giày | Ngủ được, cất đồ được, ăn được, ra vào gọn |
| Đợt 2 | Sau 2–6 tháng sống thật | Sofa, kệ tivi hoặc tủ thấp, bàn làm việc, kệ sách, thảm, đèn bổ sung | Đã biết cách dùng phòng khách, ai làm việc ở đâu, cần ánh sáng chỗ nào |
| Đợt 3 | Khi chuẩn bị đón con hoặc có thay đổi lớn | Giường cũi, tủ đồ em bé, ghế cho con bú, đồ an toàn, thay đổi phòng phụ | Nhu cầu cụ thể khi đã biết thời điểm và cách chăm con của hai người |
Trong lúc chờ đợt hai, phòng khách để trống một phần không phải là thất bại. Hai chiếc ghế đơn và một tấm thảm, hoặc dùng tạm vài chiếc đôn, đủ để ngồi và giúp hai người thử bố cục trước khi mua món lớn nhất phòng khách là sofa.
Hai người, hai thói quen: thống nhất trước khi mua
Giờ ngủ và giờ thức. Một người ngủ sớm dậy sớm, người kia thức khuya làm việc: phòng ngủ cần đèn đọc riêng mỗi bên, rèm cản sáng, và có thể cần một góc làm việc ngoài phòng ngủ để người thức khuya không làm phiền.
Ai nấu, nấu thế nào. Nhà nấu ăn hằng ngày cần mặt bếp dài, tủ đồ khô, máy hút mùi tốt; nhà chủ yếu ăn ngoài có thể đầu tư bàn ăn đẹp và để phần bếp gọn hơn.
Làm việc ở nhà. Nếu một hoặc cả hai làm việc ở nhà vài ngày mỗi tuần, chỗ làm việc phải là chỗ thật, có bàn và ghế đúng cỡ, không phải góc bàn ăn tạm. Hai người cùng gọi điện họp trực tuyến thì càng cần hai chỗ cách nhau.
Đồ của riêng mỗi người. Bộ sưu tập sách, nhạc cụ, đồ thể thao, xe đạp, đồ nghề. Thống nhất trước chỗ cho những món này để không ai cảm thấy đồ của mình bị dồn vào góc.
Màu và phong cách. Mỗi người lưu vài chục ảnh không gian mình thích, rồi ngồi cùng nhau tìm điểm chung về màu nền, chất liệu và mức độ nhiều hay ít đồ. Điểm chung đó là khung cho mọi lần mua sau.
Khách và họ hàng. Bố mẹ hai bên có hay lên ở lại vài hôm không? Nếu có, sofa giường hoặc phòng phụ có giường gấp đáng được tính ngay từ đầu.
Phòng ngủ chung: chia đôi công bằng
Phòng ngủ là nơi hai thói quen va nhau nhiều nhất. Giường nên đủ rộng cho cả hai ngủ không bị thức giấc khi người kia trở mình: với người trưởng thành, giường 1,6 m thường là mức dễ chịu, 1,8 m nếu phòng đủ chỗ hoặc một người hay trở mình. Lối đi hai bên giường để mỗi người lên xuống phía mình mà không phải trèo qua người kia, và mỗi bên có tab hoặc kệ nhỏ đặt điện thoại, kính, cốc nước.
Tủ áo chia đôi theo nhu cầu thật, không chia đều cho có. Người có nhiều đồ treo dài cần phần treo cao, người có nhiều đồ gấp cần nhiều ngăn kéo. Mỗi người một khu riêng trong tủ, một ngăn riêng cho đồ lót và phụ kiện, giúp tránh tình trạng đồ của hai người trộn vào nhau và mỗi sáng phải lục tìm.
Ánh sáng nên có ít nhất ba nguồn: đèn trần chung, đèn đọc riêng hai bên giường có công tắc riêng, và đèn nhỏ ban đêm. Nếu một người dậy sớm thay đồ trong khi người kia còn ngủ, đèn trong tủ áo hoặc đèn cảm biến ở lối vào phòng tắm giúp không phải bật đèn trần. Rèm cản sáng hai lớp vừa cho người ngủ muộn vừa cho người cần ánh sáng buổi sáng.
Chừa chỗ cho con trong hai, ba năm tới
Nhiều cặp vợ chồng trẻ có kế hoạch có con trong vài năm đầu. Một vài quyết định lúc làm nội thất giúp đỡ phải làm lại khi em bé ra đời:
- Phòng phụ không đóng chết công năng: nếu dùng làm phòng làm việc, dùng bàn và kệ rời thay vì đóng cố định toàn bộ tường, để sau này chuyển thành phòng của con dễ dàng.
- Chỗ cho giường cũi trong phòng ngủ chính: nhiều gia đình để em bé ngủ cùng phòng bố mẹ trong những tháng đầu. Bố trí giường lớn sao cho một bên còn khoảng trống đủ đặt giường cũi sát cạnh.
- Ổ điện và ánh sáng: thêm ổ điện ở phòng phụ và cạnh giường cho máy hút sữa, máy tiệt trùng, đèn ngủ, máy lọc không khí; đèn có thể chỉnh độ sáng cho những lần thức đêm.
- Đồ cao và dễ lật phải neo được: chọn tủ, kệ có chỗ bắt neo tường ngay từ đầu, hoặc lắp sẵn điểm neo.
- Lối vào đủ chỗ cho xe đẩy: khi chọn tủ giày và kệ ở cửa, chừa một khoảng sàn để xe đẩy gấp gọn.
- Vật liệu dễ lau: sofa vỏ tháo giặt, sàn dễ lau, sơn tường lau chùi được ở độ cao tầm tay trẻ.
Không cần mua đồ em bé trước khi có kế hoạch cụ thể. Chỉ cần những quyết định cố định như tủ âm, ổ điện, sàn không chặn đường cho nhu cầu sau này.
Khoản tiền nội thất: nghĩ theo cấu phần, không theo con số tổng
Thay vì đặt một con số tổng rồi cố tiêu cho hết, hãy chia khoản tiền nội thất theo ba nhóm có tính chất khác nhau. Nhóm thứ nhất là phần cố định khó làm lại: sàn, sơn, đèn, tủ âm, rèm. Nhóm thứ hai là đồ rời lớn dùng lâu: giường và nệm, sofa, bàn ăn, tủ áo rời. Nhóm thứ ba là đồ nhỏ và trang trí: thảm, gối, đèn bàn, đồ treo tường, đồ bếp phụ.
Ví dụ giả định để thấy tỷ lệ chứ không phải mức tiền: một cặp vợ chồng dành khoảng một nửa khoản nội thất cho nhóm cố định vì muốn làm một lần dùng lâu, khoảng một phần ba cho đồ rời lớn chia hai đợt, phần còn lại cho đồ nhỏ và để dự phòng cho món phát sinh. Tỷ lệ thật của từng nhà phụ thuộc nhà mua hay thuê, nhà đã có những gì và thứ tự ưu tiên của hai người.
Với đồ rời lớn, đầu tư vào những món chạm cơ thể hằng ngày là giường, nệm, ghế làm việc và sofa thường đáng hơn đầu tư vào đồ trang trí. Một chiếc nệm tốt ảnh hưởng tới giấc ngủ của cả hai người mỗi đêm, trong khi một kệ trang trí có thể đợi. Nhà thuê thì ưu tiên đồ mang theo được qua nhiều lần chuyển.
Những món hay mua vội rồi hối
Dưới đây là các món mà nhiều gia đình trẻ kể là mua sớm quá hoặc sai cỡ, đáng đợi thêm một thời gian:
- Sofa chữ L quá lớn mua theo ảnh mẫu, về đặt vào phòng khách thì chắn lối đi và chiếm hết chỗ cho bàn ăn.
- Bộ bàn ăn sáu ghế cho hai người, trong khi bàn mở rộng được hoặc bàn bốn chỗ cộng ghế gấp dự phòng linh hoạt hơn.
- Kệ tivi đồ sộ khi hai người ít xem tivi; một tủ thấp kín hữu ích hơn.
- Đồ trang trí đồng bộ mua cả loạt cùng lúc, sau vài tháng không còn hợp gu.
- Giường có hộc chứa đồ chất lượng kém: ray hỏng, ván đáy võng, hộc ẩm mốc vì không thông gió.
- Tủ áo quá nhỏ mua vì vừa tường, sau một năm đồ của hai người tràn ra ghế và giường.
Quy tắc chung là với món lớn, sống thử vài tuần bằng phương án tạm rồi mới quyết. Món nhỏ có thể mua theo cảm hứng, món lớn thì đo, thử và đợi.
Một thói quen nhỏ giúp ích nhiều: giữ một danh sách chung trên điện thoại ghi mọi món định mua, kèm kích thước chỗ đặt đã đo và lý do cần. Mỗi món nằm trong danh sách ít nhất hai tuần trước khi mua. Nhiều món sẽ tự rơi khỏi danh sách vì hai người nhận ra không thật sự cần, những món còn lại thường là món đúng. Khi đi xem đồ, mang theo thước dây và ảnh chụp chỗ đặt, hỏi kỹ kích thước phủ bì, đường vận chuyển vào nhà và chính sách đổi trả trước khi đặt cọc.
Câu hỏi thường gặp
Vợ chồng trẻ nên ưu tiên mua món nội thất nào trước?
Giường và nệm tốt, chỗ cất quần áo, bàn ăn và ghế, tủ giày ở cửa, rèm phòng ngủ. Đây là những món cần cho việc ngủ, ăn và ra vào hằng ngày. Sofa, kệ, đồ trang trí có thể đợi vài tháng để biết mình thật sự dùng phòng khách thế nào.
Nhà thuê có nên đầu tư nội thất đẹp không?
Nên ưu tiên đồ rời mang theo được, kích thước phổ quát để vừa nhiều căn, tháo lắp dễ. Tránh đầu tư vào đồ cố định gắn tường hoặc đồ đóng theo kích thước của căn đang thuê. Đồ chạm cơ thể như nệm, ghế làm việc vẫn đáng chọn kỹ dù ở nhà thuê.
Hai vợ chồng khác gu thẩm mỹ thì phối nội thất thế nào?
Thống nhất phần nền như màu tường, sàn, đồ lớn theo tông trung tính mà cả hai chấp nhận được. Phần dễ thay như gối, thảm, tranh, đèn bàn thì mỗi người có thể chọn món mình thích ở khu vực của mình. Nền chung, điểm nhấn riêng thường dễ thống nhất hơn.
Có cần chuẩn bị phòng cho em bé ngay khi mới cưới không?
Không cần mua đồ em bé trước. Chỉ cần tránh những quyết định cố định chặn đường như đóng kín phòng phụ thành phòng làm việc, thiếu ổ điện, chọn đồ cao không neo được. Khi có kế hoạch cụ thể, đồ cho con mua sau vài tháng là vừa.
Mua nội thất trọn gói một lần có lợi gì không?
Trọn gói tiết kiệm thời gian, đồng bộ phong cách và có thể có điều kiện tốt hơn khi mua nhiều. Đổi lại dễ mua theo hình dung chưa kiểm nghiệm, đồ sai cỡ hoặc thừa. Nếu chọn trọn gói, nên giữ phần đồ rời phòng khách và phòng phụ để mua sau.
Giường cho hai người nên rộng bao nhiêu?
Với hai người trưởng thành, giường 1,6 m là mức dễ chịu thường gặp, 1,8 m nếu phòng đủ chỗ hoặc một người hay trở mình, hay có kế hoạch cho con nhỏ ngủ cùng. Cần chừa lối đi hai bên giường, vì vậy đo phòng trước khi chọn cỡ.