Chọn ghế thư giãn: ghế bành đọc sách, ghế ngả và ghế lười theo dáng ngồi, chỗ đặt

Ghế thư giãn tốt là ghế hợp với việc bạn làm khi ngồi: đọc sách cần lưng gần thẳng, tay vịn đủ cao và đèn bên cạnh; nghỉ trưa cần ghế ngả có tựa đầu và gác chân; nằm ườn xem điện thoại thì ghế lười hoặc ghế bành sâu là đủ. Ba nhu cầu này khác nhau đến mức một chiếc ghế cố đáp ứng cả ba thường làm không tốt việc nào.

Ghế đơn thư giãn hay bị mua theo cảm hứng vì trông đẹp trong góc ảnh, rồi nằm im ở góc phòng vì ngồi không thoải mái. Bài này đi qua các kiểu ghế thường gặp, những số đo cần thử với chính người sẽ ngồi, khoảng trống cần cho ghế ngả, chỗ đặt trong nhà và lưu ý riêng cho người lớn tuổi. Kích thước nêu ra là tham khảo; mỗi người một vóc dáng nên ngồi thử là bước không thay được.

Các kiểu ghế thư giãn thường gặp

Trên thị trường có nhiều tên gọi, nhưng xét theo cách ngồi thì có thể gom lại thành mấy nhóm sau:

Ghế treo, xích đu trong nhà cũng được ưa chuộng nhưng là trường hợp riêng: móc treo vào trần phải chịu được tải trọng động khi đung đưa. Việc này cần thợ có nghề kiểm sàn trần và chọn móc phù hợp, không nên tự khoan treo.

Ngồi thử với những số đo nào

Khi ngồi thử, đừng chỉ ngồi xuống rồi đứng lên. Hãy ngồi đúng tư thế bạn sẽ dùng ở nhà trong ít nhất năm phút, mang theo cuốn sách hoặc điện thoại nếu đó là thứ bạn sẽ cầm. Có bốn điểm nên để ý.

Chiều cao ngồi: hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, đùi gần song song mặt đất. Ghế quá cao làm mép đệm ép vào khoeo chân; quá thấp thì đầu gối cao hơn hông và đứng dậy khó. Độ sâu ngồi: khi lưng chạm tựa, mép đệm nên cách khoeo chân khoảng một nắm tay. Ghế sâu quá buộc bạn ngồi trượt về trước hoặc phải kê gối sau lưng.

Góc tựa và tựa đầu: để đọc sách, tựa nên ngả nhẹ, đủ để lưng nghỉ mà mắt vẫn nhìn xuống trang sách thoải mái. Để nghỉ, tựa ngả nhiều hơn và cần đỡ được gáy. Người cao nên kiểm xem tựa có tới đầu không; người thấp kiểm xem phần tựa đầu có đẩy đầu cúi về trước không. Tay vịn: khi thả lỏng vai, khuỷu tay đặt lên tay vịn mà không phải nhún vai hay với xuống. Tay vịn còn là chỗ chống để đứng dậy, nên phải chắc, không lún.

Nếu hai người trong nhà cùng dùng ghế mà vóc dáng chênh nhau nhiều, ưu tiên người dùng nhiều hơn và bù cho người kia bằng gối tựa rời hoặc đôn kê chân. Đó là cách rẻ và linh hoạt hơn tìm một chiếc ghế vừa cả hai.

Ghế ngả: khoảng trống, cơ cấu và an toàn

Khoảng trống sau lưng. Ghế ngả kiểu thường cần một khoảng trống phía sau để lưng ghế ngả xuống mà không chạm tường. Có kiểu ghế ngả được thiết kế trượt mặt ngồi về trước khi ngả, đặt được gần tường hơn, thường gọi là ghế ngả sát tường. Hỏi người bán khoảng cách tối thiểu tới tường theo công bố của mẫu đó, rồi đo nhà mình.

Khoảng trống phía trước. Khi bật phần gác chân, ghế dài thêm đáng kể về phía trước. Đặt ghế ngả trước bàn trà hay trên lối đi là cách chắc chắn để ai đó vấp vào lúc tối.

Cơ cấu cơ hay điện. Ghế ngả cơ dùng tay đòn hoặc ngả bằng sức đẩy của lưng, không cần điện, ít hỏng vặt hơn nhưng khó dừng ở nấc giữa. Ghế điện chỉnh êm từng nấc, hợp người lớn tuổi hay người khó dùng sức, nhưng cần ổ điện gần và đi dây gọn để không vướng chân.

Khe kẹp ở cơ cấu. Khi gác chân gập lại, khoảng giữa gác chân và mặt ngồi, cùng các thanh kim loại dưới gầm, có thể kẹp tay chân trẻ nhỏ hoặc thú cưng chui vào gầm. Nhà có trẻ nên dạy trẻ không chơi quanh ghế ngả, và luôn nhìn gầm trước khi gập ghế lại.

Nghe tiếng và cảm giác. Ngả và gập ghế vài lần ngay tại cửa hàng. Cơ cấu tốt chạy đều, không giật, không kêu ken két, không có điểm phải dùng lực mạnh bất thường. Ghế điện nên thử cả lúc đang có người ngồi.

Đặt ghế thư giãn ở đâu trong nhà

Ghế đọc sách hợp nhất ở một góc có ánh sáng tự nhiên chiếu từ bên hông, không chiếu thẳng vào mắt và không phản chiếu lên trang giấy. Một góc gần cửa sổ phòng khách, phòng ngủ master hay đầu cầu thang tầng trên đều có thể thành góc đọc. Kèm theo cần một đèn đứng hoặc đèn bàn chiếu từ phía sau vai, và một mặt phẳng nhỏ đủ để đặt cốc nước, kính và cuốn sách đang đọc.

Ghế ngả đặt ở phòng khách nên quay về phía tivi hoặc cửa sổ, đặt ở góc để lưng ghế và phần gác chân không cắt ngang lối đi. Trong phòng ngủ, ghế ngả cạnh giường là chỗ nghỉ cho người không muốn nằm giường ban ngày, nhưng sẽ chiếm khoảng không lớn; phòng ngủ dưới 12 m² thường chỉ hợp ghế bành nhỏ.

Tránh đặt ghế bọc vải sát cửa kính hướng tây không có rèm: nắng chiều làm vải bạc màu và mặt ghế nóng. Tránh đặt ngay dưới luồng gió điều hoà, vì ngồi lâu một chỗ dưới gió lạnh thổi thẳng rất khó chịu. Ghế lười hạt xốp thì nên có chỗ cất, vì kéo ra giữa phòng mãi sẽ thành chướng ngại.

Ghế cho người lớn tuổi: tiêu chí khác hẳn

Với ông bà, chiếc ghế dễ đứng dậy quan trọng hơn chiếc ghế êm. Ghế quá thấp và sâu, như phần lớn ghế lười và nhiều ghế bành kiểu nằm ườn, khiến người lớn tuổi phải dùng sức tay nhiều, thậm chí cần người kéo dậy. Nên chọn mặt ngồi cao hơn bình thường một chút, đệm chắc vừa, độ sâu nông để lưng chạm tựa mà chân vẫn đặt phẳng sàn.

Tay vịn chắc, nhô ra tới gần mép trước mặt ngồi là điểm tựa để chống đứng lên. Tay vịn mềm, lún, hoặc thụt sâu về sau đều khó dùng. Chân ghế phải vững, không có bánh xe, không trượt khi người lớn tuổi tì tay vào một bên. Đặt ghế trên thảm thì thảm cần có lớp chống trượt bên dưới.

Một số ghế ngả điện có chức năng nâng mặt ngồi để hỗ trợ đứng dậy. Đây là tính năng hữu ích với người yếu chân, nhưng nên có người nhà hướng dẫn và kiểm tra định kỳ. Nếu ông bà có bệnh lý về cột sống, khớp háng hay đã từng ngã, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên viên phục hồi chức năng về tư thế ngồi phù hợp trước khi chọn ghế, thay vì chỉ dựa vào cảm giác lúc ngồi thử.

Đôn gác chân và bàn phụ: hai món nhỏ quyết định ghế có được dùng hay không

Một chiếc ghế bành không có chỗ gác chân chỉ ngồi được nửa tiếng là người ta đứng dậy. Đôn gác chân biến ghế bành thường thành chỗ nghỉ gần như ghế ngả, mà không cần cơ cấu nào. Chiều cao đôn nên thấp hơn hoặc ngang mặt ngồi của ghế; đôn cao hơn mặt ngồi làm chân bị đẩy lên, máu dồn khó chịu ở khoeo. Khoảng cách từ ghế tới đôn tuỳ chiều dài chân, nên để đôn rời, không gắn cố định, để mỗi người tự kéo gần xa.

Đôn có ngăn chứa là chỗ cất chăn mỏng, gối tựa hay sách đang đọc dở, giúp góc ghế luôn gọn. Mặt đôn bọc vải mềm dễ chịu với bàn chân trần, nhưng nếu hay đặt khay trà lên thì nên chọn đôn có mặt phẳng cứng hoặc kèm một khay gỗ rời. Nhà có trẻ nhỏ nên chọn đôn nặng, chân thấp, không có bánh xe, để trẻ trèo lên không bị trượt đôn.

Bàn phụ đặt cạnh tay vịn là món thứ hai hay bị quên. Không có nó, cốc nước nằm dưới sàn, điện thoại kẹp giữa đệm và tay vịn, kính đọc sách rơi xuống gầm. Mặt bàn phụ nên ngang hoặc thấp hơn tay vịn một chút để với tay đặt đồ không phải nghiêng người. Loại bàn chân chữ C luồn được dưới mặt ngồi rất tiện khi muốn đặt máy tính bảng hay bát ăn vặt ngay trước mặt. Thêm một ổ cắm gần đó để sạc điện thoại là đủ để góc ghế thành chỗ người trong nhà tranh nhau ngồi.

Kiểm nhanh khi mua ghế thư giãn

Ngoài số đo, vài điểm sau giúp nhận ra chiếc ghế làm cẩn thận hay chỉ đẹp bên ngoài:

• Lắc tay vịn và tựa lưng sang hai bên. Khung chắc gần như không xê dịch; nếu thấy lắc hoặc nghe tiếng lách cách thì khung hoặc mối nối có vấn đề.
• Ấn mạnh vào mặt ngồi rồi buông. Đệm tốt hồi lại nhanh, không để lại vết lõm; không chạm vào thanh gỗ hay lò xo bên dưới.
• Hỏi vỏ bọc có tháo ra giặt được không. Ghế đọc sách và ghế lười dùng hằng ngày bẩn nhanh, nhất là ở tay vịn và tựa đầu. Việc giặt vệ sinh định kỳ có thể nhờ dịch vụ chuyên làm.
• Với ghế bập bênh, đung đưa thử trên sàn cứng xem chân cong có trượt hay bị lệch dần không, hỏi có miếng đệm chân để đỡ trầy sàn.
• Với ghế lười, hỏi có lớp lót trong giữ hạt xốp riêng và có bán bù hạt xốp không, vì hạt xốp xẹp dần theo thời gian.
• Đo đường đưa ghế vào phòng. Ghế ngả và ghế bành tựa cao thường không tháo tay vịn được, cần đo cửa phòng và góc cua hành lang.

Một chiếc ghế thư giãn dùng nhiều năm, nên mức chi hợp lý là mức cho phép mua được khung chắc và đệm tốt hơn là mua nhiều tính năng. Chức năng ngả điện, sưởi hay rung massage làm tăng thứ có thể hỏng; chỉ chọn khi bạn thật sự dùng.

Câu hỏi thường gặp

Ghế bành và ghế sofa đơn khác nhau thế nào?

Trong cách gọi thông thường, sofa đơn thường là một chỗ của bộ sofa, mặt ngồi và tay vịn giống sofa dài. Ghế bành thường có tựa cao hơn, dáng ôm người hơn và được thiết kế để ngồi một mình lâu. Khi mua, đừng dựa vào tên gọi; hãy ngồi thử và đo theo bốn tiêu chí chiều cao, độ sâu, góc tựa và tay vịn.

Ghế ngả có hợp với căn hộ nhỏ không?

Có thể, nếu chọn mẫu ngả sát tường và bố trí ở góc không nằm trên lối đi. Cần cộng cả khoảng trống khi gác chân bật ra. Với căn hộ rất nhỏ, ghế bành tựa cao kèm một đôn gác chân rời thường linh hoạt hơn, vì đôn đẩy đi được khi cần chỗ.

Có nên mua ghế massage thay ghế thư giãn?

Ghế massage là thiết bị điện có mô tơ và cơ cấu phức tạp, kích thước lớn, nặng và cần không gian riêng. Nó phục vụ việc khác với một chiếc ghế đọc sách. Người có bệnh lý tim mạch, cột sống hay đang mang thai nên hỏi bác sĩ trước khi dùng. Nếu nhu cầu chính là ngồi nghỉ, một chiếc ghế ngả tốt thường đủ.

Ghế lười hạt xốp có tốt cho lưng không?

Ghế lười ôm theo người nên ngồi chơi ngắn rất dễ chịu, nhưng không đỡ lưng ổn định khi ngồi lâu đọc sách hay làm việc. Người lớn tuổi và người đau lưng thường khó đứng dậy. Ghế lười hợp nhất cho phòng chơi của trẻ, góc xem phim hoặc làm ghế phụ khi có khách trẻ.

Ghế đọc sách nên đặt đèn ở phía nào?

Thường đặt đèn phía sau vai, lệch sang bên tay không cầm sách, để ánh sáng chiếu xuống trang giấy mà không tạo bóng đầu và không chói mắt. Ánh sáng màu trung tính hoặc hơi ấm dễ chịu khi đọc buổi tối. Đèn nên có công tắc trong tầm tay khi đang ngồi.

Làm sao giữ ghế bọc vải không bị bạc màu ở góc cửa sổ?

Kéo rèm mỏng vào giờ nắng gắt, nhất là nắng chiều hướng tây, xoay ghế hoặc đổi vị trí theo mùa, và chọn vải có khả năng chịu ánh sáng tốt theo công bố của nhà sản xuất. Phủ một tấm khăn trên tựa đầu và tay vịn cũng giúp giảm bẩn ở những chỗ tiếp xúc nhiều nhất.