Sofa giường hợp nhất với ba tình huống: phòng làm việc hoặc phòng khách cần chỗ cho khách ngủ lại vài lần mỗi năm, căn hộ studio cần ban ngày là phòng khách ban đêm là chỗ ngủ, và phòng của người ở thuê muốn có một món đồ làm được hai việc. Khi dùng làm giường mỗi đêm cho người lớn, nhiều loại sofa giường sẽ kém thoải mái và mau hỏng hơn một chiếc giường thật; khi đó cần chọn loại có cơ cấu và nệm làm cho mục đích ấy.
Bài này giải thích các kiểu cơ cấu sofa giường thường gặp, điểm mạnh yếu của từng kiểu, cách kiểm nệm và khung, khoảng trống cần khi mở, và câu hỏi quyết định: có nên mua sofa giường hay mua một chiếc giường và một chiếc sofa riêng. Không có tên hãng hay giá nào ở đây. Các kích thước là mức tham khảo.
Các kiểu cơ cấu sofa giường thường gặp
Cơ cấu quyết định thao tác mở, cảm giác nằm và độ bền. Mỗi kiểu có tên gọi khác nhau tuỳ người bán, nhưng nguyên lý thường thuộc một trong các nhóm sau:
| Kiểu cơ cấu | Cách mở | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|---|
| Ngả lưng (kiểu bấm ngả) | Hạ tựa lưng nằm phẳng xuống ngang mặt ngồi | Đơn giản, nhanh, ít bộ phận | Mặt nằm chính là mặt ngồi, có khe ở giữa; chiều rộng nằm hẹp |
| Kéo ra từ gầm | Kéo một khung từ dưới mặt ngồi ra, nâng lên ngang | Mặt nằm rộng hơn, tựa lưng giữ nguyên | Cần sàn phẳng, khung kéo trượt trên sàn có thể xước sàn |
| Gấp ba có khung kim loại | Rút nệm gấp ba lớp và khung kim loại từ trong lòng sofa ra | Nệm riêng cho ngủ, mặt nằm dài | Nệm thường mỏng, thanh khung có thể cấn lưng; phải dỡ đệm ngồi ra trước |
| Gấp đôi kiểu xếp phía trước | Kéo mặt ngồi ra phía trước, phần tựa hạ xuống làm nửa mặt nằm | Mở nhanh, hợp dùng thường xuyên | Hai nửa mặt nằm khác độ cứng nếu thiết kế kém |
| Futon và đệm sàn gấp | Khung đơn giản gập phẳng hoặc chỉ là đệm dày gấp | Rẻ, nhẹ, dễ chuyển | Ngồi và nằm đều cứng hơn; khung thấp |
Nếu dùng làm chỗ ngủ hằng đêm, các kiểu có nệm nằm riêng không phải là mặt ngồi, hoặc mặt nằm liền một khối không có khe, thường dễ chịu hơn. Nếu chỉ thỉnh thoảng có khách, kiểu ngả lưng đơn giản và bền nhất về cơ khí.
Nệm nằm: điểm yếu lớn nhất của đa số sofa giường
Sofa giường phải làm tốt hai việc đối nghịch: ngồi cần đệm đỡ thẳng đứng và tựa lưng chắc, nằm cần một mặt phẳng rộng đỡ đều cả cơ thể. Vì thế phần lớn sofa giường làm tốt một việc và tạm được việc còn lại. Với kiểu dùng mặt ngồi làm mặt nằm, người nằm sẽ cảm nhận khe nối giữa mặt ngồi và tựa lưng, cùng sự chênh độ cứng giữa hai phần. Với kiểu gấp ba có nệm riêng, nệm thường phải mỏng để gấp được vào lòng sofa, nên thanh khung kim loại bên dưới có thể cấn lưng.
Khi thử, hãy nằm thật ít nhất năm phút, nằm ngửa và nằm nghiêng, lăn qua khe nối. Ấn tay dọc mặt nằm tìm chỗ lõm, chỗ cứng. Hỏi độ dày và loại nệm, có thay được nệm dày hơn không. Một số người dùng giải quyết bằng một tấm topper mỏng trải lên khi ngủ và cất đi ban ngày; cách này hiệu quả nhưng cần chỗ cất topper.
Nệm sofa giường cũng chịu chu kỳ gập mở, nên mút dễ gãy nếp theo đường gập. Hỏi về bảo hành riêng cho nệm, và xem kỹ mẫu trưng bày đã được gập mở nhiều lần: nếu thấy nếp gãy rõ, đó là hình ảnh nệm của bạn sau vài tháng.
Khung và cơ cấu: kiểm như kiểm một món đồ cơ khí
Thử mở và đóng nhiều lần. Người sẽ mở hằng ngày, thường là người nhỏ người nhất nhà, nên tự thử. Cơ cấu tốt mở đóng được bằng một người, không cần giật mạnh, không kẹt giữa chừng.
Kiểm vị trí khoá. Ở trạng thái nằm, mặt nằm phải khoá chắc, không tự gập lại khi người ngồi lên mép. Ở trạng thái ngồi, tựa lưng không tự ngả khi tựa mạnh.
Nhìn thanh và khớp kim loại. Thanh kim loại đủ dày, khớp có đinh tán chắc hoặc bu lông có ốc khoá, có đệm nhựa ở chỗ kim loại chạm nhau để không kêu. Mối hàn liền, không rỉ.
Chân phụ khi mở. Kiểu kéo ra thường có chân phụ đỡ phần mở rộng. Chân phụ nên có nút đệm mềm và chạm sàn chắc, không tạo cảm giác bập bênh.
Khung thân sofa. Như mọi sofa, nhấc một góc kiểm khung không vặn. Sofa giường chịu thêm lực kéo đẩy khi mở đóng, nên khung yếu sẽ lỏng nhanh hơn sofa thường.
Ngăn chứa chăn gối. Nhiều sofa giường có hộc dưới mặt ngồi. Đây là điểm cộng lớn vì chăn gối có chỗ cất ngay tại chỗ; kiểm nắp hộc có bản lề hãm rơi, không sập vào tay.
Khoảng trống cần khi mở: đo trước khi chọn kích thước
Một chiếc sofa giường dài khoảng 2 m, sâu khoảng 90 cm khi ngồi có thể chiếm chiều sâu tới khoảng 200–220 cm khi mở thành giường (ví dụ tham khảo, tuỳ kiểu). Cộng thêm lối đi tối thiểu khoảng 50–60 cm quanh giường để lên xuống, nghĩa là phòng cần chừa một khoảng sàn trống khá lớn phía trước sofa. Đo kích thước khi mở trong mô tả sản phẩm, rồi dán băng dính trên sàn để xem.
Khoảng trống này phải trống thật vào buổi tối: bàn trà, thảm dày, ghế đôn phía trước sofa sẽ phải dời đi mỗi lần mở. Bàn trà có bánh xe, bàn trà gấp, hoặc ghế đôn đẩy được vào góc giúp việc này nhanh. Nếu mỗi lần mở giường phải dọn dẹp mười phút, sofa giường sẽ chỉ được mở vài lần rồi thôi, và người trong nhà lại ngủ trên sofa ở trạng thái ngồi.
Kiểm thêm các vật cản phía sau và hai bên: kiểu ngả lưng cần khoảng hở sau sofa để tựa lưng hạ xuống, không đặt sát tường được. Rèm, ổ điện, điều hoà, cửa ban công nằm ở vị trí đầu giường hay chân giường khi mở cũng nên được xem xét, ví dụ không để gió điều hoà thổi thẳng vào đầu người nằm.
Sofa giường dùng mỗi đêm: những điều cần chấp nhận và cách giảm phiền
Trong căn hộ studio hay phòng thuê, sofa giường có thể là giường chính. Điều này hoàn toàn khả thi nhưng nên biết trước một số điều. Thao tác dọn chăn gối, mở giường mỗi tối và đóng mỗi sáng cần trở thành thói quen nhanh; chọn cơ cấu mở trong vài giây và có hộc chứa chăn gối ngay trong sofa. Cơ cấu và nệm sẽ mỏi nhanh hơn so với khi dùng thỉnh thoảng, nên ưu tiên loại có nệm thay được, phụ tùng cơ cấu có bán lẻ.
Vải bọc nên chọn loại chịu mài mòn cao, có vỏ tháo giặt, vì sofa giường dùng hằng đêm chịu cả ma sát khi ngồi và khi ngủ. Mùa nồm, việc đóng kín chăn gối trong hộc sofa cả ngày có thể làm chăn có mùi ẩm; nên phơi định kỳ và để hộc mở thông gió khi trời hanh.
Nếu sau vài tháng bạn thấy mình hầu như không đóng sofa lại vào buổi sáng, đó là tín hiệu căn phòng thật ra cần một chiếc giường hơn là sofa. Một chiếc giường đơn hoặc giường đôi nhỏ kê sát tường, phủ ga và gối tựa ban ngày như một chiếc ghế dài, đôi khi là phương án dễ sống hơn.
Vải bọc, kích thước nằm và chi tiết ít người hỏi
Kích thước mặt nằm của sofa giường thường nhỏ hơn giường cùng tên gọi. Một chiếc sofa giường được gọi là "giường đôi" có thể có mặt nằm hẹp hoặc ngắn hơn giường đôi tiêu chuẩn; người cao có thể bị thò chân ra ngoài nếu tay vịn chắn ở hai đầu. Hãy đọc kích thước mặt nằm thực tế, không chỉ kích thước tổng, và so với chiều cao người sẽ ngủ, cộng thêm khoảng dư cho gối.
Vải bọc sofa giường chịu ma sát cả khi ngồi lẫn khi nằm, cộng thêm việc kéo chăn ga trên bề mặt mỗi tối. Vải dệt chặt, chịu mài mòn cao, có vỏ tháo giặt là lựa chọn bền. Mặt nằm có tiếp xúc trực tiếp với da khi ngủ nên luôn trải ga riêng; ga chun bọc góc vừa với nệm sofa giường giúp mặt nằm phẳng và giữ vải bọc sạch lâu hơn.
Vài chi tiết ít người hỏi nhưng đáng hỏi: chiều cao mặt nằm khi mở so với sàn, vì kiểu kéo ra từ gầm thường thấp hơn giường thường và khó đứng lên với người lớn tuổi; có tay vịn tháo được để nằm dài hơn không; và khi mở có còn chỗ đặt điện thoại, cốc nước, đèn đọc sách gần đầu không. Một chiếc bàn nhỏ hoặc kệ treo cạnh sofa giải quyết chỗ này tốt hơn là đặt đồ trên sàn.
Nên mua sofa giường hay mua giường và sofa riêng: quyết định theo 5 câu hỏi
Trả lời lần lượt, đếm số câu nghiêng về mỗi bên:
- Bao nhiêu đêm mỗi năm có người ngủ trên đó? Vài đêm: sofa giường hợp lý. Gần như mỗi đêm: cân nhắc giường riêng hoặc sofa giường loại dùng hằng ngày.
- Phòng có đủ chỗ cho cả giường và sofa không? Không đủ: sofa giường. Đủ nhưng chật: thử phương án giường đơn kiêm ghế dài.
- Người ngủ là ai? Người lớn tuổi, người đau lưng cần mặt nằm tốt và độ cao dễ lên xuống, thường hợp giường thật hơn.
- Người mở giường có làm được dễ dàng không? Nếu thao tác nặng, cơ cấu phức tạp, sofa giường sẽ ít được mở.
- Bạn ưu tiên cảm giác ngồi hay cảm giác nằm? Sofa giường hiếm khi tốt nhất ở cả hai; xác định cái nào quan trọng hơn để chọn kiểu cơ cấu.
Không có đáp án đúng cho mọi nhà. Điều quan trọng là chọn có chủ đích, biết trước những gì phải đánh đổi, thay vì mua một món đa năng rồi chỉ dùng nó như một chiếc sofa bình thường.
Câu hỏi thường gặp
Sofa giường có dùng làm giường mỗi đêm được không?
Được, với loại thiết kế cho dùng hằng ngày, có nệm đủ dày, mặt nằm không khe, cơ cấu chắc và mở nhanh. Loại sofa giường làm cho khách ngủ thỉnh thoảng thường có nệm mỏng, cơ cấu nhẹ hơn, dùng hằng đêm sẽ khó chịu và nhanh hỏng. Hỏi người bán sản phẩm được thiết kế cho tần suất nào.
Nệm sofa giường mỏng thì cải thiện bằng cách nào?
Cách phổ biến là trải một tấm topper mỏng lên mặt nằm mỗi tối và cất vào hộc hoặc tủ ban ngày. Một số sofa giường cho thay nệm dày hơn nếu cơ cấu còn gập được. Tránh nệm quá dày khiến cơ cấu không đóng khít, gây lực lên khớp.
Sofa giường kéo ra có làm xước sàn gỗ không?
Có thể, nếu khung kéo trượt trực tiếp trên sàn hoặc chân phụ không có nút đệm. Chọn loại có bánh xe mềm hoặc nút đệm nỉ, và kiểm định kỳ vì nút đệm mòn theo thời gian. Với sàn gỗ công nghiệp, đặt thêm một tấm thảm mỏng ở vùng kéo cũng giúp bảo vệ sàn.
Sofa giường có nặng hơn sofa thường nhiều không?
Kiểu có khung kim loại và nệm gấp bên trong thường nặng hơn đáng kể so với sofa thường cùng kích thước, gây khó khi vận chuyển lên cầu thang hẹp và khi dịch chuyển để lau dọn. Kiểu ngả lưng đơn giản nhẹ hơn. Hỏi trọng lượng và kích thước kiện hàng trước khi mua, nhất là nhà ống nhiều tầng.
Có nên mua sofa giường cho phòng trẻ em không?
Sofa giường có thể làm chỗ ngủ cho bạn của trẻ đến chơi hoặc người lớn ngủ cùng khi trẻ ốm. Với trẻ ngủ hằng đêm, giường riêng có chiều cao phù hợp thường tốt hơn. Nếu dùng, cần kiểm các điểm kẹp tay trong cơ cấu và dặn trẻ không tự mở đóng khi chưa có người lớn.
Làm sao giữ sofa giường bền khi mở đóng thường xuyên?
Mở đóng đúng thao tác, không giật mạnh, không ngồi lên phần đang chuyển động. Siết lại bu lông, ốc ở khớp sau vài tuần đầu và định kỳ sau đó, nhỏ một chút dầu bôi trơn vào khớp kim loại nếu nghe tiếng rít. Xoay, lật đệm ngồi nếu được để mút mòn đều.