Với nhà có trẻ nhỏ và chó mèo, vải bọc sofa nên đáp ứng năm điều: dệt chặt, bề mặt phẳng không có vòng sợi để móng mèo móc vào; chịu mài mòn cao; ít bám lông và dễ phủi; màu và hoa văn giấu được vết bẩn nhỏ; và tốt nhất là vỏ tháo ra giặt được. Vải sợi tổng hợp dệt mịn như microfiber, polyester dệt chặt, vải kỹ thuật có xử lý chống thấm thường đáp ứng được nhiều điều nhất.
Vải đẹp trong showroom có thể là vải kém nhất trong một phòng khách có trẻ ba tuổi cầm bánh và một con mèo hai tuổi. Bài này giúp bạn đọc thông số vải, hiểu vì sao có loại hợp có loại không, và những câu nên hỏi trước khi chốt. Không có tên hãng vải hay cửa hàng nào được giới thiệu.
Ba thứ phá vải sofa nhiều nhất trong nhà có trẻ và thú cưng
Thứ nhất là ma sát lặp lại: trẻ trèo lên trèo xuống, chó nhảy lên chỗ quen, người lớn ngồi đúng một chỗ mỗi tối. Ma sát làm sợi mòn, xù lông, rồi thủng. Vải có độ bền mài mòn thấp sẽ sờn ở mép đệm và tay vịn chỉ sau vài năm. Thứ hai là móc kéo: móng mèo, móng chó, khoá kéo quần áo, đồ chơi có cạnh sắc. Vải có vòng sợi trên bề mặt, như bouclé, vải dệt thô sợi to, vải dệt kiểu tổ ong lỏng, sẽ bị móc tuột sợi thành vệt dài. Thứ ba là chất lỏng và vết bẩn: sữa, nước trái cây, nước tiểu, nước dãi, bùn chân chó sau khi đi dạo.
Mỗi loại tác động đòi hỏi một đặc tính khác nhau của vải, và hiếm có loại vải nào giỏi đều cả ba. Vì vậy, bước đầu tiên là xác định nhà bạn bị tác động nào nặng nhất. Nhà nuôi mèo trưởng thành hay cào thì ưu tiên bề mặt phẳng, dệt chặt. Nhà có trẻ dưới bốn tuổi thì ưu tiên chống thấm và vỏ giặt được. Nhà nuôi chó lông ngắn hay lên sofa thì ưu tiên chịu mài mòn và ít bám lông.
Một lưu ý trung thực: không có loại vải nào "chống mèo cào" tuyệt đối. Vải tốt chỉ làm mèo ít hứng thú cào hơn và khi bị cào thì ít để lại vết tuột sợi. Việc cung cấp trụ cào đặt gần sofa vẫn là biện pháp chính.
Các loại vải bọc thường gặp: hợp và không hợp ở đâu
Bảng dưới so sánh theo kinh nghiệm sử dụng phổ biến; chất lượng từng tấm vải cụ thể còn tuỳ mật độ dệt, xử lý bề mặt và nhà sản xuất:
| Loại vải | Điểm mạnh | Điểm yếu với trẻ và thú cưng |
|---|---|---|
| Microfiber, vải sợi siêu mảnh dệt chặt | Bề mặt mịn, ít móc, lông dễ phủi, nhiều loại lau được bằng khăn ẩm | Có thể để lại vệt nước nếu lau sai cách; vào nồm cảm giác hơi bí |
| Polyester hoặc vải pha dệt chặt, bề mặt phẳng | Chịu mài mòn tốt, giữ màu, giá dải rộng | Loại mỏng dễ xù lông; tích điện hút lông mèo khi trời hanh |
| Vải kỹ thuật có xử lý chống thấm | Chất lỏng đọng thành giọt, kịp thấm đi trước khi ngấm | Lớp xử lý giảm dần sau nhiều lần giặt; cần hỏi cách giặt giữ lớp phủ |
| Cotton, lanh | Thoáng, mát, cảm giác tự nhiên | Ngấm chất lỏng nhanh, dễ nhăn, dễ ố; lanh dệt thưa dễ bị móc |
| Bouclé, vải sợi xoắn vòng | Ấm, mềm, đang được ưa chuộng | Móng mèo móc vòng sợi rất dễ; lông và vụn bánh bám sâu khó phủi |
| Nhung | Mặt lông ngắn dày, móng khó móc vào sợi | Lông thú bám rõ, vết đè in hằn; nhung kém chất lượng dễ trụi lông chỗ ngồi |
| Da thật, da tổng hợp | Lau chất lỏng dễ, không bám lông | Móng cào để lại vết xước; da tổng hợp kém bong tróc theo thời gian |
Nếu nhà vừa có trẻ nhỏ vừa có mèo hay cào, nhóm microfiber và polyester dệt chặt có xử lý chống thấm thường là điểm cân bằng. Nhung là lựa chọn bất ngờ khá ổn với mèo, nhưng kém với chó lông dài.
Đọc thông số vải: những con số đáng hỏi
Độ bền mài mòn. Hai phép thử phổ biến là Martindale (theo tiêu chuẩn ISO 12947, đếm số chu kỳ chà xát tới khi vải hỏng) và Wyzenbeek (theo ASTM D4157, đếm số lần chà kép). Con số càng cao càng bền. Ngành nội thất thường xem vải cho sofa gia đình dùng nhiều nên ở mức chịu tải nặng; ngưỡng cụ thể khác nhau giữa các nhà sản xuất, nên hãy hỏi con số và so giữa các mẫu cùng cửa hàng.
Độ xù lông. Nhiều nhà sản xuất công bố cấp độ xù lông theo thang từ 1 tới 5, cấp càng cao càng ít xù. Vải xù lông nhanh trông cũ sau một năm dù không thủng.
Độ bền màu với ánh sáng. Quan trọng với sofa đặt gần cửa sổ, ban công hướng tây. Vải bạc màu không đều giữa phần nắng chiếu và phần khuất trông rất rõ.
Mật độ dệt và trọng lượng vải. Vải nặng hơn trên mỗi mét vuông, mật độ sợi dày hơn thường chắc hơn. Cách thử nhanh: soi tấm mẫu lên đèn, vải dệt chặt gần như không thấy ánh sáng xuyên qua các khe.
Mã làm sạch. Nhiều vải có ký hiệu cho biết được làm sạch bằng nước, bằng dung môi, hay chỉ hút bụi. Nhà có trẻ nhỏ nên tránh vải chỉ được làm sạch khô hay chỉ hút bụi. Cách giặt chi tiết từng loại thuộc phạm vi các trang chuyên về vệ sinh, giặt là.
Vỏ tháo giặt được: tính năng đáng trả thêm tiền nhất
Với nhà có trẻ dưới năm tuổi, một bộ vỏ đệm có khoá kéo tháo ra được thường đáng giá hơn mọi lớp xử lý chống bẩn. Có ba mức. Mức thấp nhất là chỉ đệm ngồi có vỏ khoá kéo, thân và tay vịn bọc liền. Mức giữa là đệm ngồi và đệm tựa đều tháo được. Mức cao nhất là cả vỏ thân sofa tháo ra được, kiểu vỏ trùm bắt bằng dán dính hoặc khoá kéo giấu dưới đáy.
Khi hỏi về vỏ tháo được, cần hỏi thêm: vỏ giặt máy được không hay phải giặt tay, giặt ở nhiệt độ nào, có co rút không, và có mua thêm bộ vỏ dự phòng được không. Vải co rút một chút sau lần giặt đầu là chuyện có thật, khiến vỏ khó trùm lại vào đệm; nhà sản xuất có kinh nghiệm thường xử lý co trước hoặc cắt dư. Có bộ vỏ thứ hai thì ngày giặt sofa vẫn có chỗ ngồi.
Một điểm hay bị bỏ qua: lót chống thấm bên trong vỏ đệm. Chất lỏng thấm qua vỏ vào mút là thứ khó xử lý nhất, nhất là nước tiểu, vì mùi sẽ ở lại trong mút rất lâu. Một số đệm có lớp lót chống thấm bọc quanh mút bên trong vỏ ngoài; hỏi điều này với nhà có trẻ đang tập bỏ bỉm hoặc thú cưng chưa quen đi vệ sinh đúng chỗ.
Màu và hoa văn: chọn để vết bẩn nhỏ không hiện ra
Màu vải quyết định bạn phải lau sofa bao nhiêu lần một tuần. Màu quá sáng như trắng, kem nhạt hiện mọi vết tay, vết bút màu; màu quá tối như đen, xanh than hiện rõ lông thú màu sáng và bụi. Tông trung bình, như xám ấm, be pha xám, nâu đất, xanh rêu, xanh lam xám, thường giấu bẩn tốt nhất. Một mẹo thực dụng là chọn màu gần với màu lông thú cưng: mèo lông xám hợp vải xám, chó lông vàng hợp vải be ấm.
Vải có hoa văn nhỏ, sợi pha hai màu kiểu muối tiêu, hay mặt vải có độ lốm đốm tự nhiên giấu vết bẩn tốt hơn vải trơn một màu tuyệt đối. Vải trơn phẳng tông đều sẽ hiện vết nước loang, vết ngồi lâu, vết dầu tay ở tay vịn. Nếu thích vải trơn, nên chọn loại có kết cấu dệt hơi nổi để ánh sáng không phản chiếu đều.
Một phép thử đơn giản ở cửa hàng: xin một mẩu vải mẫu mang về nhà, đặt ở chỗ sofa sẽ đặt, xem dưới ánh sáng ban ngày và ánh đèn buổi tối, nhỏ thử một giọt nước, phủi thử ít lông thú. Màu vải dưới đèn showroom thường khác hẳn màu dưới đèn nhà mình.
Khí hậu nhà Việt: nồm ẩm, nắng tây và tĩnh điện mùa hanh
Phần lớn hướng dẫn chọn vải sofa được viết cho khí hậu khô và lạnh, trong khi nhà Việt có những thử thách riêng. Mùa nồm miền Bắc làm vải hút ẩm, mút bên trong chậm khô; vải dệt dày, sợi tự nhiên như cotton, lanh dễ có mùi ẩm và đốm mốc nếu phòng đóng kín. Nhà có trẻ hay làm đổ nước mà lại gặp nồm thì vải sợi tổng hợp mau khô và vỏ tháo ra phơi được sẽ dễ sống hơn.
Nắng hướng tây chiếu qua cửa kính làm vải bạc màu không đều, đặc biệt các màu đậm như xanh than, đỏ đô, xanh rêu. Nếu sofa đặt gần cửa sổ nhận nắng chiều, hỏi độ bền màu với ánh sáng của vải, và cân nhắc rèm hoặc phim cách nhiệt cho kính. Sofa ở phòng nắng nóng cũng nên tránh vải có lớp tráng nhựa dày, vì ngồi lâu bí và dính lưng.
Mùa hanh khô và phòng điều hoà làm một số vải tổng hợp tích điện, hút lông mèo, lông chó bám chặt hơn và gây giật nhẹ khi chạm. Vải pha một phần sợi tự nhiên hoặc có xử lý chống tĩnh điện đỡ hơn. Với nhà nuôi thú lông dài, đây là điểm đáng hỏi khi chọn giữa hai mẫu vải có vẻ ngoài tương tự.
Những điều nên làm cùng với việc chọn vải
Vải tốt chỉ là một phần. Những thói quen và phụ kiện dưới đây giúp sofa nhà có trẻ và thú cưng bền hơn rõ rệt:
- Đặt trụ cào hoặc tấm cào ngay cạnh sofa, ở góc mèo hay cào nhất; mèo cào để đánh dấu và giãn cơ, không thể cấm hẳn mà chỉ chuyển hướng được.
- Trải một tấm phủ có thể giặt lên chỗ chó mèo hay nằm; thay và giặt tấm phủ dễ hơn nhiều so với giặt vỏ sofa.
- Cắt móng thú cưng định kỳ hoặc nhờ cơ sở chăm sóc thú cưng làm nếu không tự làm được.
- Quy ước "không ăn trên sofa" với trẻ lớn, hoặc ít nhất dùng khay có gờ khi ăn vặt.
- Hút bụi mặt vải hằng tuần bằng đầu hút có bàn chải mềm; bụi và lông nằm lâu trên vải làm sợi mòn nhanh hơn.
- Xử lý chất lỏng ngay bằng cách thấm, không chà; chà làm vết loang rộng và đẩy chất lỏng sâu vào mút.
Kết hợp vải phù hợp với vài thói quen này, sofa của nhà có trẻ nhỏ và thú cưng hoàn toàn có thể giữ được dáng và màu nhiều năm.
Câu hỏi thường gặp
Vải chống thấm có an toàn cho trẻ nhỏ không?
Lớp chống thấm là xử lý hoá học trên bề mặt sợi. Một số hợp chất từng dùng trong ngành này đã bị hạn chế ở nhiều nước vì lo ngại sức khoẻ và môi trường. Khi mua, nên hỏi người bán loại xử lý chống thấm đang dùng và chứng nhận an toàn mà nhà sản xuất công bố, ưu tiên vải có thông tin rõ ràng.
Vải bouclé có hoàn toàn không dùng được với nhà nuôi mèo?
Không hẳn là không dùng được, nhưng rủi ro cao. Bouclé có vòng sợi xoắn nổi lên mặt vải, đúng thứ móng mèo dễ móc vào. Nếu rất thích bouclé, có thể dùng cho ghế đơn ở phòng mèo ít vào, hoặc chọn loại bouclé vòng nhỏ dệt chặt và chấp nhận việc phải xử lý sợi tuột.
Sofa da có phải lựa chọn tốt nhất cho nhà có chó mèo?
Da lau chất lỏng và lông rất dễ, nhưng móng chó mèo để lại vết xước khó phục hồi, nhất là da mềm. Da có lớp phủ màu chịu xước tốt hơn da trơn tự nhiên. Một số gia đình chấp nhận vết xước như dấu thời gian; nếu muốn sofa luôn trông như mới thì vải dệt chặt dễ sống hơn.
Có nên mua thêm vỏ bọc rời trùm lên sofa cũ?
Vỏ bọc trùm co giãn là giải pháp nhanh để bảo vệ sofa khi trẻ đang ở tuổi hay làm đổ, hoặc thú cưng mới về. Nhược điểm là vỏ trùm hay xô lệch, phải chỉnh lại thường xuyên. Chọn vỏ có dây cài sâu vào khe đệm và kích thước khớp với sofa sẽ đỡ phiền hơn.
Vải sofa bị mèo cào tuột sợi thì xử lý ra sao?
Không cắt sợi tuột sát mặt vải vì sẽ để lại lỗ. Dùng kim đầu tù hoặc dụng cụ móc sợi đẩy vòng sợi tuột ngược vào mặt sau của vải. Nếu tuột nhiều chỗ, nên nhờ thợ bọc ghế xem có thay riêng mảng vải đó được không, hoặc chuyển sang dùng tấm phủ.
Màu nào ít lộ lông mèo trắng nhất?
Các tông sáng trung bình như xám nhạt, be, kem đậm, xám pha be thường giấu lông trắng tốt nhất. Tránh xanh than, đen, nâu sẫm vì lông trắng hiện rất rõ. Nếu nhà có nhiều thú cưng màu lông khác nhau, vải pha hai màu kiểu muối tiêu là phương án an toàn.